معرفی بازی
تپه ندیده (Top Ten) یک بازی دورهمی، همکاریمحور و خلاقانه است که در آن همه بازیکنان در یک تیم قرار دارند و باید جوابهای عجیب یکدیگر را از کمترین شدت تا بیشترین شدت مرتب کنند.
در هر دور، یکی از بازیکنان نقش میزبان را بر عهده میگیرد و یک سؤال یا موقعیت را برای دیگران میخواند. هر بازیکن نیز یک کارت عدد مخفی از 1 تا 10 دارد و باید پاسخی ارائه کند که شدت آن با عدد روی کارتش هماهنگ باشد.
برای مثال ممکن است سؤال این باشد: «یک اسم برای سگ انتخاب کنید؛ از اصلاً ترسناک تا بسیار ترسناک.» بازیکنی که عدد پایینی دارد شاید بگوید «پشمک»، در حالی که دارنده عدد 10 احتمالاً نامی مثل «بلعنده ارواح» انتخاب میکند. البته همیشه یک نفر با عدد 3 پاسخی میدهد که از پاسخ عدد 9 ترسناکتر است و بعد با چهرهای معصوم اعلام میکند که از نظر خودش کاملاً منطقی بوده است.
حالا میزبان باید فقط براساس جوابهایی که شنیده، بازیکنان را از کمترین عدد به بیشترین عدد مرتب کند. هر اشتباه بخشی از فرصت مشترک تیم را از بین میبرد و اگر گروه بیش از حد اشتباه کند، همه با هم بازی را میبازند.
تپه ندیده نسخه فارسی بازی Top Ten، اثر اورلین پیکوله است و نسخه ایرانی آن توسط Dice & Do عرضه شده است. بازی برای جمعهای 4 تا 9 نفره طراحی شده و معمولاً حدود 30 تا 45 دقیقه زمان میبرد.
داستان و فضای بازی
تپه ندیده داستان مشخص یا دنیای خیالی پیچیدهای ندارد. فضای بازی از سؤالها، جوابهای بازیکنان و شناختی که اعضای جمع از یکدیگر دارند ساخته میشود.
هر کارت یک موقعیت یا طیف در اختیار شما قرار میدهد. یک سر طیف معمولاً نماینده پاسخ آرام، ضعیف، معمولی یا بیخطر است و سر دیگر آن به پاسخ شدید، عجیب، خطرناک یا کاملاً افراطی اشاره میکند.
بازیکنان باید بدون گفتن عدد خود، پاسخی پیدا کنند که جایگاهشان را روی این طیف نشان دهد. در نتیجه هر دور به یک گفتوگوی کوتاه و معمولاً خندهدار تبدیل میشود که در آن تفاوت نگاه آدمها به موضوعات ساده آشکار میشود.
ممکن است تازه در تپه ندیده متوجه شوید چیزی که برای یکی از دوستانتان «کمی خجالتآور» است، از نظر نفر کناری حادثهای در حد مهاجرت اجباری و تغییر هویت محسوب میشود.
فضای بازی کاملاً وابسته به جمع است. هرچه اعضای گروه راحتتر، خلاقتر و اهل شوخی باشند، جوابها بامزهتر و تجربه بازی بهیادماندنیتر خواهد شد.
سبک بازی و مکانیزمهای اصلی
تپه ندیده یک پارتیگیم همکاریمحور با مکانیزمهای ارتباط محدود، خلاقیت کلامی، تشخیص شدت و مرتبسازی پاسخهاست.
هر بازیکن اطلاعاتی محرمانه در اختیار دارد: عددی میان 1 تا 10 که نشان میدهد پاسخ او باید در کدام بخش از طیف قرار بگیرد. بازیکن اجازه ندارد عدد خود را مستقیم یا غیرمستقیم بیان کند و باید فقط با انتخاب یک کلمه، جمله، حرکت یا ایده مناسب، شدت موردنظر را منتقل کند.
این محدودیت هسته اصلی بازی است. اگر بیش از حد واضح جواب بدهید، ممکن است بازی ساده شود؛ اگر بیش از حد پیچیده یا شخصی پاسخ دهید، میزبان احتمالاً هیچ تصوری از عدد شما نخواهد داشت.
میزبان پس از شنیدن همه جوابها باید آنها را از کمترین شدت به بیشترین شدت مرتب کند. هر زمان عدد آشکارشده از عدد قبلی کمتر باشد، تیم یک توکن از دست میدهد.
بازی طی پنج دور انجام میشود و در هر دور نقش میزبان تغییر میکند. اگر پس از دور پنجم حداقل یک توکن در بخش تپه ندیده باقی مانده باشد، همه بازیکنان برنده میشوند؛ اما اگر تمام توکنها از دست بروند، کل گروه شکست میخورد.
در بازی چه کار میکنید؟
در ابتدای بازی پنج کارت سؤال بهصورت تصادفی انتخاب میشود تا بازی پنج دور داشته باشد. به تعداد بازیکنان، توکنهایی در قسمت تپه ندیده صفحه قرار میگیرند و یکی از اعضای جمع بهعنوان میزبان دور اول انتخاب میشود.
میزبان یک کارت سؤال را میخواند و کارتهای عدد را بهصورت مخفیانه میان بازیکنان پخش میکند. هرکس فقط عدد خودش را میبیند.
حالا بازیکنان باید با توجه به طیف اعلامشده روی کارت، پاسخ متناسب با عدد خود را ارائه دهند. عدد ۱ باید به یکی از ملایمترین پاسخها نزدیک باشد و عدد 10 باید شدیدترین یا افراطیترین پاسخ ممکن را نشان دهد. اعداد میانی نیز باید جایی میان این دو قرار بگیرند.
بعد از شنیدن تمام جوابها، میزبان تلاش میکند پاسخها را از کمترین عدد به بیشترین عدد مرتب کند. هر بار که نام یک بازیکن گفته میشود، او کارت عدد خود را آشکار میکند.
اگر عدد جدید از عدد قبلی بزرگتر باشد، ترتیب تا آن نقطه درست بوده است. اگر عدد پایینتری آشکار شود، تیم یک توکن از دست میدهد؛ سپس مرتبسازی از همان عدد جدید ادامه پیدا میکند.
در پایان دور، کارتها جمع میشوند، میزبان تغییر میکند و سؤال تازهای وارد بازی میشود. در حالت 9 نفره، میزبان کارت عدد دریافت نمیکند و فقط وظیفه مرتبکردن پاسخ هشت بازیکن دیگر را بر عهده دارد.
اگر همه همتیمی هستند، هیجان بازی از کجا میآید؟
در تپه ندیده رقابت میان بازیکنان حذف شده، اما چالش بازی از بین نرفته است. حریف اصلی شما اختلاف برداشت آدمها از کلمات، موقعیتها و شدت اتفاقات است.
هر بازیکن میخواهد پاسخی بدهد که میزبان بتواند جایگاه تقریبی آن را تشخیص دهد؛ اما نباید عددش را آشکار کند. بنابراین همه اعضای تیم باید میان واضحبودن و خلاقبودن تعادل برقرار کنند.
مثلاً اگر موضوع درباره «بدترین اتفاق ممکن در اولین قرار» باشد، شاید یک نفر فراموشکردن نام طرف مقابل را عدد 8 بداند و نفر دیگری همان اتفاق را عدد 4 حساب کند. بازی دقیقاً از همین اختلافهای ذهنی تغذیه میکند.
هیجان اصلی زمانی شکل میگیرد که میزبان شروع به مرتبکردن جوابها میکند. با آشکارشدن هر کارت، همه منتظرند ببینند برداشت او درست بوده یا یک جواب ظاهراً بیخطر در واقع متعلق به عدد 9 بوده است.
از طرف دیگر، با هر اشتباه یک توکن مشترک از دست میرود. بنابراین اشتباه یک نفر فقط خودش را عقب نمیاندازد و کل تیم را به شکست نزدیکتر میکند.
همکاری در تپه ندیده به معنی مشورت و طراحی یک استراتژی گروهی نیست. بازیکنان هنگام پاسخدادن اجازه ندارند درباره اعدادشان با یکدیگر هماهنگ شوند. همکاری واقعی در این است که هرکس بتواند پاسخ قابلفهمی ارائه کند و میزبان نیز شناخت خود از اعضای جمع را به کار بگیرد.
به همین دلیل پیروزی بازی حس مشترک دارد. اگر برنده شوید، یعنی گروه شما توانسته زبان عجیب و معیارهای نامطمئن یکدیگر را تا حد قابل قبولی بفهمد. دستاورد کوچکی نیست؛ بیشتر آدمها بعد از سالها زندگی مشترک هم هنوز درباره شدت مناسب صدای تلویزیون به توافق نرسیدهاند.
این بازی چه تجربهای به شما میدهد؟
تپه ندیده بیشتر از آنکه یک بازی مبتنی بر امتیاز و استراتژی باشد، یک تجربه اجتماعی و خندهدار است.
هر کارت بهانهای برای شنیدن جوابهایی میشود که احتمالاً در یک گفتوگوی معمولی هرگز از دوستانتان نمیشنیدید. بازیکنان برای نشاندادن شدت عددشان مجبورند مثالهای خلاقانه، توصیفهای عجیب یا حرکات نمایشی ارائه دهند.
بخش زیادی از خنده بازی نه از خود سؤالها، بلکه از اختلاف میان پاسخ و عدد واقعی بازیکنان شکل میگیرد. ممکن است کسی با اعتمادبهنفس پاسخی ارائه دهد که همه آن را در محدوده 9 یا 10 میبینند، اما بعد مشخص شود عددش فقط 4 بوده است.
بازی همچنین میزان شناخت اعضای جمع از یکدیگر را آزمایش میکند. وقتی دوستتان میگوید «گمکردن گوشی» یک فاجعه متوسط است، باید بدانید منظور او از متوسط دقیقاً چیست؛ چون استانداردهای انسانی، برخلاف خطکش، ظاهراً بدون هیچ واحد اندازهگیری مشترکی عرضه شدهاند.
هر دور کوتاه است و همه بازیکنان در آن مشارکت دارند. زمان انتظار طولانی وجود ندارد و حتی زمانی که میزبان نیستید، باید پاسخ مناسبی بسازید و واکنش گروه به جوابها را دنبال کنید.
مناسب چه تیپ بازیکن یا چه نوع جمعی است؟
تپه ندیده برای جمعهای دوستانهای مناسب است که از بازیهای کلامی، خلاقانه و پرتعامل لذت میبرند.
اگر اعضای جمع شما شوخطبع هستند، از جوابهای بداهه استقبال میکنند و مشکلی با کمی مسخرهبازی کنترلشده ندارند، بازی احتمالاً خیلی خوب جواب میدهد.
ظرفیت 4 تا 9 نفر باعث شده تپه ندیده برای دورهمیهای نسبتاً شلوغ مناسب باشد. بازی همچنین قوانین سادهای دارد و میتوان آن را به افرادی که تجربه زیادی از بردگیم ندارند در مدت کوتاهی آموزش داد.
این بازی برای یخشکنی در جمعهایی که اعضا تا حدی با یکدیگر راحت هستند نیز گزینه خوبی است. سؤالها به بازیکنان فرصت میدهند شخصیت، سلیقه و نوع نگاهشان را با جوابهای کوتاه نشان دهند.
با این حال، بهترین تجربه زمانی شکل میگیرد که بازیکنان از قضاوتشدن نترسند و برای ارائه جوابهای خلاقانه آزادی عمل داشته باشند.
چه کسانی احتمالاً از این بازی لذت نخواهند برد؟
اگر بازیهای استراتژیک، کنترلپذیر و مبتنی بر تصمیمگیری عمیق را ترجیح میدهید، تپه ندیده احتمالاً نیاز شما را برآورده نمیکند.
این بازی بیشتر به خلاقیت، شناخت اعضای جمع و برداشت شخصی وابسته است. گاهی ممکن است پاسخ شما از نظرتان کاملاً با عددتان هماهنگ باشد، اما بقیه اعضای گروه برداشت دیگری داشته باشند.
افرادی که از صحبتکردن جلوی جمع، جوابدادن بداهه یا انجام حرکات نمایشی معذب میشوند نیز ممکن است با بازی ارتباط کمتری برقرار کنند.
تپه ندیده همچنین برای جمعهای بیش از حد جدی مناسب نیست. اگر بازیکنان به هر اختلاف نظری مثل جلسه حل اختلاف سازمان ملل نگاه کنند، سرعت و طنز بازی از بین میرود.
اطلاعات بعضی فروشگاهها رده سنی نسخه Dice & Do را بالای 10 سال اعلام کردهاند، اما بخشی از معرفیهای همین نسخه روی سؤالها و شوخیهای مناسب جمعهای بزرگسال تأکید دارند. به همین دلیل برای بازی در جمع خانوادگی یا کنار بازیکنان کمسنتر، بهتر است کارتهای سؤال را ابتدا مرور و موارد نامناسب با جمع خودتان را کنار بگذارید.
کیفیت ساخت نسخه
نسخه ارائهشده در آلفان، نسخه فارسی تپه ندیده از گروه Dice & Do است.
محتویات این نسخه شامل 90 کارت سؤال، ۱۰ کارت عدد، یک صفحه بازی، 8 توکن و دفترچه راهنمای فارسی است. در مقایسه با نسخه اصلی که تعداد بیشتری کارت موضوع دارد، مهمترین تغییر نسخه Dice & Do بومیسازی و انتخاب مجموعهای از سؤالهای فارسی برای مخاطب ایرانی است.
از نظر حجم محتوا، 90 کارت سؤال تنوع مناسبی برای دفعات متعدد بازی ایجاد میکند؛ زیرا در هر بازی فقط پنج کارت استفاده میشود و هر کارت میتواند موضوعها و پاسخهای متفاوتی در جمعهای مختلف تولید کند.
صفحه و توکنها نقش پیچیدهای در روند بازی ندارند و بیشتر برای نمایش تعداد فرصتهای باقیمانده تیم استفاده میشوند. بخش اصلی ارزش تولید این نسخه روی کارتهای سؤال و فارسیسازی موقعیتها قرار گرفته است.
مزیت مهم نسخه Dice & Do این است که بازیکنان میتوانند بدون ترجمه همزمان متن کارتها وارد بازی شوند. این موضوع در یک بازی کلامی اهمیت زیادی دارد، چون جذابیت سؤال به انتخاب واژهها، لحن و قابلدرکبودن دو سر طیف وابسته است.
در مجموع، تپه ندیده از نظر اجزا یک بازی ساده و کاربردی است و نباید انتظار جعبهای پر از مینیاتور، قطعات چوبی یا صفحههای متعدد داشته باشید. ارزش محصول بیشتر در تعداد سؤالها، بومیسازی محتوا و تجربهای است که میان بازیکنان ایجاد میکند.
ارزش خرید در مقایسه با قیمت
ارزش خرید تپه ندیده بیش از هر چیز به نوع دورهمیهای شما بستگی دارد.
اگر معمولاً چهار نفر یا بیشتر دور هم جمع میشوید و بازیهای خندهدار، کلامی و سریع در جمع شما محبوب هستند، احتمال زیادی وجود دارد که تپه ندیده بارها روی میز بیاید.
90 کارت سؤال و وابستگی پاسخها به شخصیت بازیکنان باعث شده تکرارپذیری بازی فقط به تعداد کارتها محدود نباشد. حتی یک سؤال تکراری میتواند در دو جمع متفاوت یا با اعداد جدید، پاسخهای کاملاً متفاوتی تولید کند.
قوانین ساده نیز باعث میشوند برای شروع بازی نیاز به آموزش طولانی نداشته باشید. این ویژگی برای یک پارتیگیم اهمیت زیادی دارد؛ چون معمولاً اعضای دورهمی برای شنیدن یک سخنرانی چهلدقیقهای درباره فاز تولید منابع گرد هم نیامدهاند.
در مقابل، اگر بیشتر بازیهایتان را دو یا سهنفره انجام میدهید یا جمع شما به بازیهای کلامی علاقه ندارد، تپه ندیده احتمالاً کمتر استفاده خواهد شد.
در مجموع، برای جمعهای پرنفر، راحت و اهل شوخی، بازی ارزش خرید خوبی دارد. اما ارزش آن از قطعات داخل جعبه نمیآید؛ از میزان خنده و تعاملی میآید که سؤالها میان بازیکنان ایجاد میکنند.
مقایسه کوتاه با بازیهای همسبک
تپه ندیده از نظر استفاده از یک طیف ذهنی به بازی Wavelength شباهت دارد، اما ساختار این دو متفاوت است.
در Wavelength معمولاً یک بازیکن تلاش میکند جایگاه یک مفهوم را روی طیفی میان دو نقطه به همتیمیهایش منتقل کند. در تپه ندیده، چند بازیکن همزمان جایگاههای عددی متفاوتی دارند و میزبان باید تمام پاسخها را به ترتیب درست بچیند.
در مقایسه با Just One، هر دو بازی همکاریمحور و مناسب دورهمی هستند، اما Just One بیشتر بر ارائه سرنخ برای حدس یک کلمه تمرکز دارد. تپه ندیده درباره سنجش شدت جوابها و شناخت معیارهای ذهنی بازیکنان است.
در برابر کدنیمز، تپه ندیده سبکتر و شخصیتر است. کدنیمز یک رقابت تیمی مبتنی بر ارتباط واژههاست، اما در تپه ندیده همه در یک تیم هستند و جوابها بیشتر به خلاقیت و شخصیت افراد وابستهاند.
اگر از بازیهایی مثل دیکسیت بهخاطر جوابهای تفسیری و شناخت ذهن دیگران لذت میبرید، ممکن است تپه ندیده نیز برایتان جذاب باشد؛ با این تفاوت که در اینجا تصویرسازی جای خود را به سؤالهای خندهدار و مقیاس عددی داده است.
جمعبندی نهایی
تپه ندیده یک بازی دورهمی همکاریمحور، ساده و بسیار وابسته به خلاقیت بازیکنان است.
در هر دور، بازیکنان با توجه به عدد مخفی خود به یک سؤال جواب میدهند و میزبان باید پاسخها را از کمترین شدت تا بیشترین شدت مرتب کند. هر اشتباه بخشی از فرصت مشترک گروه را از بین میبرد و پس از پنج دور، همه با هم برنده یا بازنده میشوند.
جذابیت بازی در رقابت مستقیم نیست؛ در این است که اعضای جمع تا چه اندازه میتوانند منظور یکدیگر را بفهمند. تفاوت معیارها، جوابهای عجیب و اشتباههای میزبان همان چیزی هستند که فضای خندهدار بازی را ایجاد میکنند.
اگر جمع شما اهل صحبت، بداههگویی و شوخی است و معمولاً با چهار نفر یا بیشتر بازی میکنید، تپه ندیده میتواند یکی از بازیهای پرتکرار دورهمی شما باشد.
اما اگر بازیکنان جمع شما بازیهای استراتژیک و کمحرف را ترجیح میدهند یا هنگام جوابدادن جلوی دیگران راحت نیستند، احتمالاً این بازی انتخاب مناسبی نخواهد بود.
نسخه Dice & Do با 90 کارت سؤال فارسی، روند یادگیری ساده و ظرفیت مناسب برای جمعهای پرنفر، تجربهای قابلدسترس از Top Ten ارائه میدهد. تپه ندیده قرار نیست هوشمندترین استراتژیست جمع را پیدا کند؛ قرار است ثابت کند حتی نزدیکترین دوستان هم درباره مفهوم «کمی خطرناک» هیچ توافق قابل اتکایی ندارند.
