مسافران جنوب دجله

معرفی بازی مسافران جنوب دجله

مسافران جنوب دجله (Wayfarers of the South Tigris) یک بازی استراتژیک سنگین و یوروگیم چندلایه است که شما را به بغداد در اوج دوران خلافت عباسی، حدود سال 820 میلادی می‌برد؛ زمانی که جغرافیا، ستاره‌شناسی، تجارت و دانش در حال گسترش‌اند و گروهی از کاشفان، نقشه‌برداران و منجمان برای ثبت سرزمین‌ها، آبراه‌ها و آسمان ناشناخته راهی سفر می‌شوند.

اما مسافران جنوب دجله قرار نیست صرفاً چند کاشف را روی نقشه حرکت دهد. سفر شما در قالب یک تابلوی شخصی بزرگ شکل می‌گیرد که به‌تدریج با کارت‌های خشکی، آب، آسمان و شخصیت‌ها گسترش پیدا می‌کند. هم‌زمان کاروانتان را ارتقا می‌دهید، تاس‌هایتان را برای انجام اکشن‌های مختلف آماده می‌کنید، از کارگران برای استفاده از بازار مشترک بهره می‌برید و یافته‌هایتان را در مسیر ژورنال ثبت می‌کنید تا در نهایت بیشترین اعتبار را نزد خلیفه به دست آورید.

بازی توسط شم فیلیپس (Shem Phillips) و اس. جی. مک‌دونالد (S J Macdonald) طراحی شده و تصویرگری آن اثر میهایلو دیمیتریفسکی (Mihajlo Dimitrievski) است؛ همان تصویرگری که بسیاری از بازی‌های مجموعه‌های پادشاهی غربی و دجله جنوبی را با سبک بصری بسیار مشخص خودش شکل داده است. نسخه اصلی در سال 2022 توسط گارفل گیمز (Garphill Games) منتشر شد و اولین عنوان از سه‌گانه دجله جنوبی محسوب می‌شود.

نسخه ارائه‌شده در آلفان، تولید فارسی گروه دهکده بردگیم است.

داستان و فضای بازی

در بغداد دوران خلافت عباسی، دنیا بسیار بزرگ‌تر از چیزی است که روی نقشه‌ها دیده می‌شود.

شما یکی از مسافرانی هستید که از شهر راهی سرزمین‌های اطراف می‌شود تا خشکی‌ها و آبراه‌ها را ثبت کند، ستارگان و اجرام آسمانی را مطالعه کند و یافته‌هایش را به بیت‌الحکمه (House of Wisdom) بازگرداند. هر سفر می‌تواند دانش تازه‌ای به همراه داشته باشد و هر کشف جدید، مسیر شما برای تحقیقات بعدی را تغییر دهد.

این موضوع در طراحی بازی هم دیده می‌شود. شما فقط «امتیاز اکتشاف» نمی‌گیرید؛ کارت‌هایی که به دست می‌آورید واقعاً چشم‌انداز سفر شخصی‌تان را می‌سازند. کارت‌های خشکی در یک سمت، آب‌ها در سمت دیگر و آسمان بالای آن‌ها قرار می‌گیرند و در پایان بازی جلوی هر بازیکن تصویری متفاوت از سفری که طی کرده شکل گرفته است.

تم بازی البته روی یک یوروگیم جدی سوار شده است. قرار نیست با یک بازی ماجرایی داستان‌محور روبه‌رو باشید. اینجا سفر و اکتشاف از طریق مدیریت تاس، ساخت تابلوی شخصی، ترکیب نمادها، کارگرگذاری و برنامه‌ریزی برای امتیازگیری روایت می‌شود.

سبک بازی و مکانیزم‌های اصلی

مسافران جنوب دجله ترکیبی از جایگذاری تاس (Dice Placement)، جایگذاری کارگر (Worker Placement)، ساخت تابلوی شخصی (Tableau Building)، مجموعه‌سازی (Set Collection)، مدیریت منابع (Resource Management)، نفوذ (Influence) و نوعی ساخت موتور (Engine Building) است.

اما چیزی که بازی را جذاب می‌کند صرفاً جمع‌شدن این مکانیزم‌ها کنار هم نیست؛ این سیستم‌ها شدیداً به یکدیگر متصل‌اند.

تاس‌ها اکشن‌های تابلوی شخصی شما را فعال می‌کنند. کارت‌های جدید اکشن‌های تازه‌ای در اختیار تاس‌ها می‌گذارند. تایل‌های کاروان تعیین می‌کنند هر عدد تاس چه تجهیزاتی همراه خودش دارد. کارگران امکان استفاده از اکشن‌های بازار مشترک را فراهم می‌کنند. کارت‌هایی که جمع می‌کنید نمادهایی ایجاد می‌کنند که برای حرکت در مسیر ژورنال لازم‌اند و مسیر ژورنال هم پاداش‌هایی می‌دهد که دوباره موتور شما را قوی‌تر می‌کنند.

به همین دلیل مسافران جنوب دجله از آن بازی‌هایی نیست که بتوان مکانیزم‌هایش را از هم جدا کرد و گفت «این بخش تاس‌گذاری است و آن بخش مجموعه‌سازی». تقریباً هر تصمیم به چند سیستم دیگر وصل است و همین اتصال، هم نقطه قوت بازی است و هم دلیل سنگین‌تر بودن آن.

در هر نوبت چه کار می‌کنید؟

ساختار نوبت در ظاهر بسیار ساده است. هر بار که نوبتتان می‌رسد فقط یکی از 3 کار را انجام می‌دهید: یک تاس قرار می‌دهید، یک کارگر قرار می‌دهید یا استراحت می‌کنید.

این سه انتخاب کوچک البته به تعداد مشکوکی از تصمیمات منتهی می‌شوند؛ طراحان ظاهراً به این نتیجه رسیده‌اند که اگر خود جمله قانون ساده باشد، دیگر مهم نیست بعدش مغز بازیکن چه بلایی سر خودش می‌آورد.

با قرار دادن تاس، یکی از اکشن‌های موجود روی صفحه شخصی یا کارت‌هایی را که قبلاً به سفر خود اضافه کرده‌اید فعال می‌کنید. با قرار دادن کارگر، از اکشن‌های اطراف بازار مرکزی استفاده می‌کنید. هنگام استراحت نیز تاس‌های مصرف‌شده را پس می‌گیرید و دوباره می‌ریزید و اگر شرایط لازم را داشته باشید، قابلیت‌های مخصوص استراحتتان هم فعال می‌شوند.

همین تفاوت میان تاس و کارگر اهمیت زیادی دارد: تاس‌ها بیشتر ابزار توسعه موتور شخصی شما هستند، در حالی که کارگران با بازار مشترک و گزینه‌هایی سروکار دارند که دیگران نیز به آن‌ها دسترسی دارند.

تاس‌ها؛ قلب موتور شخصی شما

هر بازیکن تاس‌های رنگ خودش را دارد، اما برخلاف خیلی از بازی‌های تاس‌گذاری، عدد بزرگ‌تر لزوماً بهتر نیست.

صفحه کاروان شما 6 ستون دارد که هرکدام با یکی از اعداد تاس از 1 تا 6 مرتبط‌اند. با قرار دادن تایل‌های ارتقا روی این کاروان، مشخص می‌کنید تاسی با یک عدد خاص چه تجهیزاتی در اختیار دارد یا چه مزایایی دریافت می‌کند.

مثلاً کاروان در ابتدا یک شتر (Camel) در ستون 1 و یک تلسکوپ (Telescope) در ستون 6 دارد. در ادامه می‌توانید تجهیزات دیگری مثل کشتی یا کبوتر را به ستون‌های مختلف اضافه کنید و حتی امکان دست‌کاری مقدار تاس‌ها را افزایش دهید.

این یعنی یک تاس 2 برای شما ممکن است کاملاً متفاوت از تاس 2 بازیکن کناری عمل کند.

اگر ستون 2 را با تجهیزات مناسبی ارتقا داده باشید، تاس‌های این عدد می‌توانند برایتان بسیار ارزشمند شوند. در نتیجه توسعه کاروان درواقع نوعی شخصی‌سازی تاس‌ها است: شما خود تاس را عوض نمی‌کنید، بلکه کاری می‌کنید هر عدد معنی تازه‌ای در موتور شما پیدا کند.

کاروان؛ یک پازل کوچک داخل بازی

بخش بالایی صفحه شخصی به کاروان اختصاص دارد و تایل‌های ارتقا در یک شبکه محدود داخل آن قرار می‌گیرند.

تایل‌ها فقط قابلیت تازه اضافه نمی‌کنند؛ قرار گرفتن بعضی از آن‌ها روی قسمت‌های مشخص صفحه می‌تواند پاداش فوری ایجاد کند و تعدادی نیز امتیاز پایان بازی دارند. از طرف دیگر، تایل‌ها بعد از قرار گرفتن دیگر قابل جابه‌جایی یا حذف نیستند.

بنابراین کاروان خودش یک پازل فضایی کوچک است.

گاهی تایل جذابی می‌بینید که تجهیزات موردنیازتان را فراهم می‌کند، اما قرار دادن آن ممکن است فضای مناسبی را که برای ارتقای دیگری کنار گذاشته بودید از بین ببرد.

این بخش در ابتدا شاید فرعی به نظر برسد، اما هرچه بازی جلو می‌رود تأثیرش روی انعطاف تاس‌ها بیشتر مشخص می‌شود.

نقشه سفرتان را واقعاً جلوی خودتان می‌سازید

یکی از جذاب‌ترین ویژگی‌های مسافران جنوب دجله نحوه قرار گرفتن کارت‌هاست.

کارت‌های خشکی در سمت چپ صفحه شخصی و کارت‌های آب در سمت راست قرار می‌گیرند. کارت‌های آسمان بالای این چشم‌انداز اضافه می‌شوند و شخصیت‌ها نیز زیر کارت‌های مناسب قرار می‌گیرند. به‌مرور یک پانورامای بزرگ از سفر شما روی میز شکل می‌گیرد.

این چیدمان فقط برای زیبایی نیست.

کارت‌های خشکی می‌توانند شهر (City) یا منظره (Vista) داشته باشند. شهرها معمولاً فضای جدیدی برای قرار دادن تاس ایجاد می‌کنند، در حالی که منظره‌ها مزایایی برای توسعه بعدی فراهم می‌کنند.

کارت‌های آب شامل بندر (Harbour) و آب آزاد (Open Water) هستند. بندرها اکشن‌های تازه در اختیار تاس قرار می‌دهند و آب‌های آزاد معمولاً پاداش‌های فوری دارند. بعضی کارت‌های آب نیز از طریق خطوط اتصال کنار کارت، وقتی درست در کنار کارت دیگری قرار بگیرند پاداش اضافه ایجاد می‌کنند.

پس انتخاب کارت فقط درباره نوشته روی خودش نیست؛ باید ببینید کجا قرار می‌گیرد و با چیزی که قبلاً ساخته‌اید چه رابطه‌ای پیدا می‌کند.

کارگرگذاری متفاوتی که کارگرها را واقعاً مشترک می‌کند

مسافران جنوب دجله سیستم کارگرگذاری جالبی دارد.

کارگران روی کارت‌های رو در بازار مرکزی قرار می‌گیرند و اکشنی را که در همان موقعیت بازار مشخص شده اجرا می‌کنند. اما کارگری که روی کارت گذاشته شده برای همیشه متعلق به بازیکنی که آن را گذاشته باقی نمی‌ماند.

اگر بازیکنی بعداً همان کارت را به دست بیاورد، کارگرهای روی آن کارت را نیز به ذخیره خودش اضافه می‌کند. بنابراین کارگرها بعد از ورود به بازار عملاً به بخشی از اقتصاد مشترک بازی تبدیل می‌شوند.

همین مسئله زمان‌بندی کارگرگذاری را جالب می‌کند.

ممکن است یک کارت عالی برای اکشن کارگر ببینید، ولی گذاشتن کارگر روی آن به این معنی باشد که بازیکن دیگری چند نوبت بعد کارت را بخرد و کارگر شما را برای خودش بردارد.

از طرف دیگر، گاهی دقیقاً به همین دلیل دنبال کارتی می‌روید که کارگر دیگران روی آن نشسته است.

این سیستم باعث می‌شود کارگرها چیزی بیشتر از مهره‌هایی باشند که فقط اکشن را رزرو می‌کنند.

خشکی، آب و آسمان؛ 3 مسیر اصلی اکتشاف

بخش بزرگی از امتیازگیری از ساختن مجموعه کارت‌های سفر شما می‌آید.

خشکی و آب نمادهایی مثل شهر، منظره، بندر و آب آزاد ایجاد می‌کنند. تعداد این نمادها به‌صورت مجموعه‌ای امتیاز می‌دهد و ساخت مجموعه‌ای شامل هر 4 نوع اصلی نیز پاداش جداگانه دارد.

کارت‌های آسمان مسیر امتیازگیری متفاوتی دارند و شامل خورشید، ماه، سیاره، دنباله‌دار و ستاره هستند.

برای مثال داشتن خورشید و ماه در کنار یکدیگر ارزششان را افزایش می‌دهد. سیاره‌ها براساس تعداد نماد سیاره شما امتیاز می‌دهند و دنباله‌دارها حتی می‌توانند شما را وارد رقابت اکثریت با سایر بازیکنان کنند. کارت‌های ستاره نیز شرایط امتیازگیری مختلفی دارند و ممکن است شما را به جمع‌آوری مجموعه خاصی از کارت‌ها، تایل‌های ارتقا یا نفوذ در انجمن‌ها تشویق کنند.

درنتیجه «کارت بیشتر» به‌تنهایی استراتژی نیست. باید ببینید کارت جدید واقعاً با سیستم امتیازگیری شما هماهنگ است یا فقط دارد قسمت بیشتری از میز را اشغال می‌کند.

شخصیت‌ها چه کمکی به سفر می‌کنند؟

کارت‌های مردم شهر یا شخصیت‌ها (Townsfolk) زیر کارت‌های خشکی و آب قرار می‌گیرند و قابلیت کارت میزبان را تقویت می‌کنند یا توانایی تازه‌ای به موتور شما اضافه می‌کنند.

اما هر شخصیت را نمی‌توان زیر هر کارتی گذاشت.

بعضی شخصیت‌ها به کتابخانه یا رصدخانه نیاز دارند، بعضی باید با منظره‌ها همراه شوند و برخی فقط زیر شهر، بندر یا آب آزاد قرار می‌گیرند.

این محدودیت باعث می‌شود شخصیت‌ها بخشی از همان پازل ساخت تابلوی شخصی باشند.

گاهی کارتی فوق‌العاده در بازار وجود دارد، ولی هنوز ساختار لازم برای استفاده از آن را ندارید. پس ممکن است چند نوبت قبل از خرید شخصیت، مجبور شوید شهر یا بندری مناسب پیدا کنید.

مسیر ژورنال؛ فقط یک مسابقه برای رسیدن به انتها نیست

در مرکز بازی یک مسیر مهم به نام ژورنال (Journal Track) وجود دارد.

هر بار که امکان ژورنال‌کردن پیدا کنید، نشانگر خود را در این مسیر جلو می‌برید. اما بعد از چند خانه اول، عبور از مسیرها شرط دارد. ممکن است برای عبور به تعداد مشخصی کتابخانه، سیاره، شهر یا نماد دیگری احتیاج داشته باشید یا مجبور شوید نفوذی را خرج کنید.

این یعنی ژورنال مثل چک‌لیستی است که بررسی می‌کند سفر شما واقعاً چه چیزهایی کشف کرده است.

نکته مهم‌تر این است که مسیر ثابت و کاملاً خطی نیست. در بعضی نقاط انتخاب دارید از کدام شاخه عبور کنید و بنابراین می‌توانید مسیر را با چیزهایی که در تابلوی خود ساخته‌اید هماهنگ کنید.

جلو رفتن در ژورنال پاداش هم می‌دهد؛ از کارگر سبز و تاس تازه گرفته تا تایل‌های ویژه و مزایای دیگر.

و در نهایت، رسیدن یکی از بازیکنان به یکی از خانه‌های پایانی مسیر، پایان بازی را فعال می‌کند. بعد از آن همه یک نوبت نهایی دارند.

بنابراین ژورنال یک ساعت پنهان برای کل بازی هم هست.

بازیکنی که سریع جلو می‌رود می‌تواند دیگران را تحت فشار بگذارد، در حالی که بازیکنی که بیش از حد مشغول ساختن موتور خودش شده ممکن است ناگهان متوجه شود مسابقه دارد تمام می‌شود و هنوز نصف آسمان را نقشه‌برداری نکرده است. آشناترین شکل فاجعه در یوروگیم‌ها: موتور فوق‌العاده‌ای ساخته‌اید که دقیقاً وقتی آماده کار شده، بازی تمام می‌شود.

3 انجمن و رقابت بر سر نفوذ

در بغداد 3 انجمن اصلی وجود دارند: علم (Science)، تجارت (Trade) و اکتشاف (Exploration).

می‌توانید نشانگرهای نفوذ خود را در این انجمن‌ها قرار دهید. بازیکنی که در پایان بیشترین نفوذ را در هر انجمن داشته باشد امتیاز اضافه می‌گیرد، اما نفوذ فقط برای امتیاز پایان بازی نیست و می‌توان آن را برای قابلیت‌های مهم خرج کرد.

نفوذ علم می‌تواند هنگام ژورنال‌کردن حرکت بیشتری ایجاد کند. نفوذ تجارت برای تغییر مقدار تاس‌ها کاربرد دارد و نفوذ اکتشاف می‌تواند هنگام قرار دادن تاس، دسترسی به تجهیز کشتی را فراهم کند.

پس گاهی باید بین نگه داشتن نفوذ برای رقابت پایان بازی و خرج کردن آن برای حل مشکل فعلی تصمیم بگیرید.

حتی می‌توانید روی کارت‌های بازار نفوذ بگذارید

نفوذ یک کاربرد تعاملی جالب دیگر هم دارد.

می‌توانید یکی از نشانگرهای نفوذ خود را روی کارتی از بازار قرار دهید. از آن لحظه اگر بازیکن دیگری بخواهد با آن کارت تعامل کند، باید ابتدا به شما 1 نقره یا 1 آذوقه پرداخت کند. این تعامل می‌تواند خرید کارت، قرار دادن کارگر روی آن یا حتی برداشتن کارگر از آن باشد.

این سیستم به بازی تعامل اقتصادی ظریفی اضافه می‌کند.

شما نمی‌توانید کارت موردنظر حریف را کاملاً قفل کنید، اما می‌توانید استفاده از آن را برایش گران‌تر کنید.

همچنین اگر بازار را خوب بخوانید، می‌توانید روی کارتی نفوذ بگذارید که احتمال می‌دهید بازیکن دیگری به آن احتیاج دارد و از تصمیم او برای خودتان درآمد بسازید.

مسافران جنوب دجله بازی حمله و تخریب مستقیم نیست؛ بیشتر با همین مزاحمت‌های حساب‌شده آدم را یاد همکار اداره‌ای می‌اندازد که هیچ‌وقت جلوی کارت را نمی‌گیرد، فقط می‌گوید «حتماً، فقط اول این فرم رو تکمیل کن».

استراحت؛ وقتی تمام تاس‌هایتان را پس می‌گیرید

تاس‌ها بعد از استفاده روی اکشن‌ها باقی می‌مانند و برای بازگرداندنشان باید اکشن استراحت (Rest) را انجام دهید.

هنگام استراحت تاس‌های استفاده‌شده را جمع می‌کنید و دوباره می‌ریزید. اگر در لحظه استراحت فقط 0 یا 1 تاس استفاده‌نشده در ذخیره داشته باشید، تمام قابلیت‌های مخصوص استراحت در تابلوی شما نیز فعال می‌شوند.

همین قانون باعث می‌شود معمولاً بخواهید قبل از استراحت تا حد ممکن از تاس‌هایتان استفاده کنید.

ولی گاهی منتظرماندن برای خرج‌کردن آخرین تاس باعث می‌شود فرصت مهمی در بازار از دست برود. بنابراین حتی اینکه «چه زمانی هیچ کاری نکنم و تاس‌ها را برگردانم» خودش یک تصمیم واقعی است.

هرچه موتور شما رشد می‌کند، استراحت نیز می‌تواند قدرتمندتر شود و از یک حرکت صرفاً برای پس‌گرفتن تاس‌ها به بخشی از چرخه موتور تبدیل شود.

کارت‌های الهام؛ هدف‌هایی که ارزش آسمان را دو برابر می‌کنند

کارت‌های الهام (Inspiration) بالای کارت‌های آسمان قرار می‌گیرند و هدف مشخصی برای پایان بازی تعیین می‌کنند.

اگر شرط کارت الهام را برآورده کنید، امتیاز کارت آسمانی که زیر آن قرار گرفته دو برابر می‌شود. اگر موفق نشوید جریمه‌ای دریافت نمی‌کنید؛ فقط آن پاداش را از دست می‌دهید.

این کارت‌ها می‌توانند جهت استراتژی را تغییر دهند.

ممکن است کارت آسمانی خوبی داشته باشید که در حالت عادی چند امتیاز می‌دهد، اما یک الهام مناسب آن را تبدیل به یکی از مهم‌ترین منابع امتیاز شما کند. حالا ناگهان جمع‌آوری نمادی که چند دقیقه قبل اهمیتی نداشت، وارد برنامه اصلی‌تان می‌شود.

امتیازگیری پایان بازی چطور انجام می‌شود؟

مسافران جنوب دجله چند مسیر جدی برای امتیازگیری دارد و معمولاً نمی‌توانید فقط روی یک سیستم تمرکز کنید.

کارت‌های خشکی و آب براساس تعداد نمادهای اصلی و مجموعه‌های متنوع امتیاز می‌دهند. کارت‌های آسمان هرکدام روش امتیازگیری خاص خودشان را دارند و کارت‌های الهام می‌توانند امتیاز بعضی از آن‌ها را دو برابر کنند. تایل‌های ارتقای کاروان نیز می‌توانند امتیاز مستقیم داشته باشند و در پایان، اکثریت نفوذ در هرکدام از 3 انجمن هم پاداش جداگانه دارد.

نتیجه این است که بازی یک مسیر پیروزی از پیش تعیین‌شده ندارد.

ممکن است یک بازیکن پانورامای بزرگی از خشکی و آب بسازد، دیگری سرمایه‌گذاری سنگینی روی آسمان و کارت‌های الهام انجام دهد و نفر سوم از ترکیب ارتقای کاروان، ژورنال و انجمن‌ها امتیاز بگیرد.

اما این آزادی یک هزینه هم دارد: در اولین بازی احتمالاً چند دقیقه به تمام گزینه‌ها نگاه می‌کنید و به این نتیجه فلسفی می‌رسید که هیچ ایده‌ای ندارید کدامشان واقعاً خوب است.

تعامل بازیکنان چقدر است؟

مسافران جنوب دجله یک یوروگیم رقابتی است و نباید از آن انتظار حمله مستقیم، مذاکره یا تخریب موتور رقبا را داشت.

اما بازی هم چندنفره سولیتر کامل نیست.

بازار کارت‌ها مشترک است، کارگران بعد از قرار گرفتن وارد چرخه‌ای می‌شوند که دیگران هم می‌توانند از آن‌ها استفاده کنند، نفوذ روی کارت‌ها برای سایر بازیکنان هزینه ایجاد می‌کند و رقابت برای اکثریت انجمن‌ها و بعضی کارت‌های دنباله‌دار مستقیماً به عملکرد دیگران وابسته است.

درنتیجه تعامل بیشتر از جنس رقابت بر سر فرصت‌ها است تا خرابکاری.

اگر بازیکنی کارت موردنیاز شما را بردارد، ممکن است برنامه چند نوبت آینده‌تان به‌هم بریزد، اما کسی قرار نیست نصف کاروانی را که یک ساعت ساخته‌اید آتش بزند. تمدن هنوز کاملاً سقوط نکرده.

این بازی چه تجربه‌ای به شما می‌دهد؟

مسافران جنوب دجله یک یوروگیم Sandbox است؛ یعنی گزینه‌های زیادی در اختیارتان قرار می‌دهد و کمتر از بازی‌های خطی به شما می‌گوید «حالا باید دقیقاً این کار را انجام بدهی».

بازارهای مختلف کارت، تایل‌های ارتقا، ژورنال، انجمن‌ها، تاس‌ها و کارگران تقریباً از همان ابتدای بازی تعداد زیادی مسیر پیش روی شما می‌گذارند. همین آزادی، برای بازیکن باتجربه بسیار جذاب و برای کسی که تازه وارد بازی‌های سنگین شده احتمالاً کمی وحشتناک است. نقدهای بازیکنان نیز بارها به حجم زیاد انتخاب‌ها و احتمال تحلیل‌زدگی (Analysis Paralysis) اشاره کرده‌اند.

در عوض، وقتی سیستم‌ها جا بیفتند، نوبت‌ها از نظر اجرایی پیچیده نیستند. دشواری اصلی در فهمیدن این نیست که «اجازه دارم چه کار کنم؟» بلکه در این است که از بین این همه کار ممکن، کدام یکی الان بهترین است؟

درجه پیچیدگی بازی در بردگیم‌گیک حدود 3.81 از 5 است، بنابراین با یک عنوان واقعاً سنگین طرفیم. برای درجه سختی آلفان، 8 از 10 ارزیابی مناسبی است.

مناسب چه تیپ بازیکن یا چه نوع جمعی است؟

مسافران جنوب دجله بیش از همه برای کسانی ساخته شده که از یوروگیم‌های چندلایه و موتورهایی که به‌تدریج پیچیده‌تر می‌شوند لذت می‌برند.

اگر از ترکیب تاس‌گذاری، کارگرگذاری، ساخت Tableau، مجموعه‌سازی و چند مسیر مختلف امتیازگیری خوشتان می‌آید، بازی تقریباً دائماً چیزی برای دست‌کاری و بهینه‌کردن جلویتان می‌گذارد.

همچنین برای کسانی مناسب است که از برنامه‌ریزی انعطاف‌پذیر لذت می‌برند. اینجا معمولاً نمی‌توانید در دور اول یک استراتژی انتخاب کنید و تا آخر همان را بدون تغییر ادامه دهید؛ کارت‌های بازار، تاس‌های جدید، مسیر ژورنال و برنامه رقبا دائماً از شما می‌خواهند مسیرتان را کمی اصلاح کنید.

حالت تک‌نفره رسمی هم در طراحی اصلی وجود دارد و پشت صفحات شخصی، سیستم هوش مصنوعی بازی قرار گرفته است.

چه کسانی احتمالاً از این بازی لذت نخواهند برد؟

اگر دنبال یک بازی سریع و سرراست هستید که در اولین جلسه تقریباً تمام ابعادش روشن شود، مسافران جنوب دجله انتخاب مناسبی نیست.

حجم آیکون‌ها بالاست، چند بازار مختلف هم‌زمان روی میز حضور دارند و سیستم‌های بازی از همان ابتدا به هم متصل‌اند. احتمالاً در جلسه اول چندبار باید معنی نمادها را بررسی کنید تا زبان بصری بازی کاملاً جا بیفتد.

همچنین بازیکنانی که از Analysis Paralysis رنج می‌برند، اینجا مواد اولیه بسیار مرغوبی برای تشدید بیماری پیدا می‌کنند. در یک لحظه ممکن است چندین کارت، تایل، فضای تاس و اکشن کارگر کاملاً قانونی جلویتان باشد و هیچ‌کدام هم آشکارا «بهترین» نباشد.

اگر تعامل مستقیم، مذاکره یا درگیری زیاد می‌خواهید نیز این بازی نسبتاً آرام‌تر است. رقابت وجود دارد، اما عمدتاً بر سر بازار، نفوذ، کارگران و فرصت‌های امتیازگیری است.

در مقابل، برای کسی که از کنار هم گذاشتن چند سیستم و پیدا کردن زنجیره اکشن‌های بهینه لذت می‌برد، همین پیچیدگی احتمالاً دلیل اصلی خرید بازی خواهد بود.

کیفیت ساخت نسخه ارائه‌شده در آلفان

نسخه ارائه‌شده در آلفان تولید گروه دهکده بردگیم است؛ نسخه‌ای فارسی از عنوان اصلی مسافران جنوب دجله.

خود بازی از نظر محتوا عنوان پرجزئیاتی است. ساختار نسخه اصلی شامل 20 تاس، 60 نشانگر نفوذ، 12 کارگر، 62 تایل ارتقا، 10 تایل ژورنال، منابع نقره و آذوقه، 36 کارت شخصیت، 36 کارت خشکی، 36 کارت آب، 36 کارت آسمان و 16 کارت الهام در کنار بردهای اصلی و صفحات شخصی است.

این حجم کارت و تایل فقط برای پُرکردن جعبه نیست؛ تقریباً همه آن‌ها وارد همان سیستم ساخت پانوراما و شخصی‌سازی کاروان می‌شوند و در پایان بازی فضای جلوی هر بازیکن می‌تواند به مجموعه بزرگی از خشکی، دریا، آسمان، شخصیت‌ها و تجهیزات تبدیل شده باشد.

تصویرسازی میهایلو دیمیتریفسکی (Mihajlo Dimitrievski) نیز کمک زیادی به هویت بصری بازی کرده است. مخصوصاً زمانی که کارت‌های سفر کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و منظره شخصی بازیکن شکل می‌گیرد، بازی از نظر حضور روی میز جذابیت زیادی دارد.

در عنوانی با این حجم آیکون و اطلاعات، فارسی‌بودن نسخه برای یادگیری و مراجعه به توضیحات بازی مزیت مهمی است؛ مخصوصاً در چند جلسه نخست که هنوز برای رمزگشایی هر نماد مجبور نشده‌اید مدرک باستان‌شناسی بگیرید.

ارزش خرید در مقایسه با قیمت

ارزش مسافران جنوب دجله بیشتر از هرچیز در حجم تصمیم‌گیری و تکرارپذیری سیستم‌هایش قرار دارد.

برد اصلی از 3 بخش دوطرفه ساخته شده که می‌توان آن‌ها را با سمت‌های متفاوت کنار هم گذاشت، تایل‌های ژورنال در هر بازی تغییر می‌کنند و بازارهای بزرگ کارت باعث می‌شوند دقیقاً همان ترکیب قبلی دوباره شکل نگیرد.

اما مهم‌تر از تصادفی‌بودن چیدمان، آزادی ساخت موتور است.

می‌توانید روی کاروان و انعطاف تاس‌ها سرمایه‌گذاری کنید، دنبال مجموعه‌های خشکی و آب بروید، کارت‌های آسمانی را به موتور اصلی امتیازگیری تبدیل کنید، از شخصیت‌ها برای تقویت اکشن‌ها استفاده کنید یا نفوذ بیشتری در انجمن‌ها بسازید.

این بازی از آن عناوینی است که بعد از جلسه اول تازه شروع می‌کنید بفهمید چرا بعضی تصمیم‌هایتان بد بوده‌اند و جلسه دوم را با ایده‌ای کاملاً متفاوت آغاز می‌کنید.

بنابراین برای بازیکنی که یک یوروگیم سنگین را فقط یکی دو بار تجربه نمی‌کند و از کشف ترکیب‌های مختلف لذت می‌برد، محتوا و تکرارپذیری قابل‌توجهی در جعبه وجود دارد.

مقایسه کوتاه با بازی‌های هم‌سبک

اگر معماران پادشاهی غربی (Architects of the West Kingdom) را بازی کرده باشید، نام شم فیلیپس و اس. جی. مک‌دونالد و سبک تصویرگری احتمالاً آشناست، اما از نظر پیچیدگی این 2 بازی در یک سطح نیستند.

معماران بیشتر حول کارگرگذاری و تعامل مستقیم بر سر کارگرها ساخته شده و سریع‌تر قابل فهم است. مسافران جنوب دجله سیستم‌های بسیار بیشتری را هم‌زمان وارد بازی می‌کند و ساخت تابلوی شخصی، تاس‌گذاری، کاروان، ژورنال و چند سیستم امتیازگیری را روی آن سوار می‌کند. بنابراین اگر معماران را بازی متوسطی می‌دانید، مسافران جنوب دجله یک پله جدی و بزرگ به سمت یوروگیم‌های سنگین‌تر است.

از میان آثار همین طراحان، ویکنت‌های پادشاهی غربی (Viscounts of the West Kingdom) از نظر وزن و آزادی استراتژیک مقایسه نزدیک‌تری است، هرچند ساختار مکانیکی 2 بازی کاملاً متفاوت است. حتی در بحث‌های بازیکنان نیز Wayfarers معمولاً نزدیک به ویکنت‌ها و سنگین‌تر از معماران ارزیابی می‌شود.

اگر از بازی‌هایی لذت می‌برید که در آن‌ها تاس قرار می‌دهید ولی می‌خواهید مقدار تاس را از طریق موتور شخصی خودتان معنی‌دار کنید، سیستم کاروان مسافران جنوب دجله ویژگی متمایزکننده اصلی آن است.

جمع‌بندی نهایی برای تصمیم‌گیری

مسافران جنوب دجله (Wayfarers of the South Tigris) یک یوروگیم سنگین و پُرجزئیات است که اکتشافات علمی و جغرافیایی بغداد قرن 9 میلادی را به مجموعه‌ای از سیستم‌های درهم‌تنیده تبدیل می‌کند.

در هر نوبت فقط یک تاس یا کارگر قرار می‌دهید یا استراحت می‌کنید، اما پشت این انتخاب ساده شبکه بزرگی از تصمیم‌ها قرار دارد.

تاس‌ها با توجه به تجهیزاتی که روی کاروان ساخته‌اید ارزش متفاوتی پیدا می‌کنند. کارت‌های خشکی و آب پانورامای سفر شما را توسعه می‌دهند و اکشن‌های تازه می‌سازند. شخصیت‌ها زیر این کارت‌ها قرار می‌گیرند و قابلیت‌هایشان را تقویت می‌کنند. آسمان مسیرهای متفاوتی برای امتیازگیری باز می‌کند و کارت‌های الهام می‌توانند بعضی از آن‌ها را چند برابر ارزشمندتر کنند.

در همین حال باید نمادهای موردنیاز مسیر ژورنال را آماده کنید، در 3 انجمن نفوذ داشته باشید، منابعتان را مدیریت کنید و مراقب باشید بازیکن دیگری کارگر یا کارت موردنیازتان را قبل از شما از بازار بیرون نکشد.

این بازی برای کسی که فقط دنبال «یک کارگرگذاری دیگر» است احتمالاً بیش از حد شلوغ خواهد بود. اما برای بازیکنی که عاشق ساخت موتور، ترکیب اکشن‌ها، برنامه‌ریزی چندلایه و پیدا کردن مسیرهای مختلف امتیازگیری است، همین شلوغی نقطه قوت اصلی بازی است.

درجه پیچیدگی حدود 7.6 از 10 نیز به‌درستی نشان می‌دهد با عنوانی برای بازیکنان باتجربه‌تر روبه‌رو هستیم، نه بردگیمی که قرار باشد بعد از شام به عمه و دایی آموزش بدهید و تا دسر تمامش کنید.

نسخه فارسی دهکده بردگیم فرصت تجربه یکی از متفاوت‌ترین طراحی‌های شم فیلیپس و اس. جی. مک‌دونالد را فراهم می‌کند؛ بازی‌ای که در پایانش نه فقط امتیاز جمع کرده‌اید، بلکه جلوی هر بازیکن واقعاً نقشه‌ای از سفر شخصی او در خشکی، آب و آسمان شکل گرفته است.