معرفی بازی شبکه نیرو نسخه لوکس
شبکه نیرو نسخه لوکس (Power Grid Deluxe: Europe/North America) یک بازی اقتصادی و استراتژیک جدی است که بازیکنان را در نقش مدیران شرکتهای تولید و توزیع برق قرار میدهد. هدف ظاهراً ساده است: نیروگاه بخرید، سوخت تهیه کنید، شبکه برق خود را میان شهرهای مختلف گسترش دهید و در پایان بتوانید برق تعداد بیشتری از شهرها را تأمین کنید.
اما پاور گرید از همان بازیهایی است که خیلی زود نشان میدهد «برقرسانی به چند شهر» فقط نوک کوه یخ است.
قیمت منابع براساس عرضه و تقاضا تغییر میکند، نیروگاههای بهتر در مزایده فروخته میشوند، ساخت شبکه در مناطق شلوغ هزینه بیشتری دارد و حتی جلو بودن بیش از حد میتواند موقعیت اقتصادی شما را خراب کند. گاهی بهترین تصمیم این است که عمداً توسعه شبکه را کمی عقب بیندازید تا در خرید منابع و ساخت شهرها موقعیت بهتری داشته باشید.
نسخه لوکس یا پاور گرید دلوکس (Power Grid Deluxe) در سال 2014 و به مناسبت دهمین سالگرد پاور گرید منتشر شد. این نسخه صرفاً یک چاپ زیباتر از بازی اصلی نیست؛ یک صفحه بزرگ دوطرفه با نقشه اروپا (Europe) و آمریکای شمالی (North America)، مجموعه کاملاً تازهای از نیروگاهها، منابع بازطراحیشده، قوانین ویژه برای هر نقشه و حالت دونفره اختصاصی دارد.
طراحی بازی اثر فریدمن فریزه (Friedemann Friese) است؛ طراحی که پاور گرید مهمترین و شناختهشدهترین اثر او محسوب میشود. نسخه دلوکس برای 2 تا 6 بازیکن طراحی شده، زمان رسمی بازی حدود 120 دقیقه است و بردگیمگیک درجه پیچیدگی آن را حدود 3.20 از 5 ثبت کرده است.
داستان و فضای بازی
در شبکه نیرو شما صاحب یک شرکت برق هستید و قرار نیست فقط چند نیروگاه بخرید و امیدوار باشید قبض برق مردم خودش پرداخت شود.
برای توسعه شرکت باید ابتدا در مزایده نیروگاه بخرید. هر نیروگاه ظرفیت مشخصی دارد و برای تولید برق ممکن است به زغالسنگ، نفت، گاز طبیعی یا اورانیوم نیاز داشته باشد. بعضی نیروگاهها نیز از منابع تجدیدپذیر استفاده میکنند و بدون مصرف سوخت برق تولید میکنند.
بعد باید منابع لازم را از بازار تهیه کنید، شبکه خود را به شهرهای بیشتری گسترش دهید و در پایان هر دور تصمیم بگیرید کدام نیروگاهها را فعال کنید و به چند شهر برق برسانید.
هرچه شهرهای بیشتری را تأمین کنید، درآمد بیشتری دارید؛ اما برای رسیدن به این درآمد باید دائماً بین هزینه نیروگاه، قیمت سوخت، توسعه شبکه و پولی که برای دور بعد نگه میدارید تعادل برقرار کنید.
نکته جذاب این است که اقتصاد بازی تقریباً بهطور کامل توسط خود بازیکنان تغییر میکند.
اگر چند نفر روی نیروگاههای زغالسنگی سرمایهگذاری کنند، زغالسنگ سریعتر از بازار خارج میشود و قیمتش بالا میرود. اگر بقیه سراغ نفت بروند، ممکن است شما بتوانید زغالسنگ را ارزانتر بخرید. حتی خرید منابعی که فوراً به آنها احتیاج ندارید میتواند بهصورت غیرمستقیم بازار را برای رقیبتان گرانتر کند.
در نتیجه شبکه نیرو بیشتر از اینکه درباره برق باشد، درباره اقتصاد، عرضه و تقاضا و تصمیمگیری تحت محدودیت پول است.
سبک بازی و مکانیزمهای اصلی
شبکه نیرو یک بازی اقتصادی سنگین با ترکیبی از مزایده (Auction/Bidding)، مدیریت منابع (Resource Management)، ساخت شبکه (Network Building)، بازار پویا (Dynamic Market) و مدیریت پول (Money Management) است.
این سیستمها کاملاً به هم متصل هستند. نیروگاهی که در مزایده میخرید مشخص میکند به چه منابعی احتیاج دارید؛ نوع منابع موردنیاز روی هزینههای آینده شما تأثیر میگذارد؛ درآمدتان تعیین میکند چقدر میتوانید شبکه را گسترش دهید و تعداد شهرهایی که دارید حتی روی ترتیب بازی در دور بعد اثر میگذارد.
یکی از هوشمندانهترین ویژگیهای پاور گرید همین ترتیب بازیکنان است.
بازیکنی که بیشترین شهر را دارد در رتبه بالاتری قرار میگیرد، اما این همیشه مزیت نیست. مزایده نیروگاهها از بازیکن اول شروع میشود، ولی خرید منابع و ساخت شبکه از آخر به اول انجام میشود. بنابراین بازیکنی که عقبتر است میتواند منابع ارزانتر بخرد و زودتر نقاط مناسب روی نقشه را تصاحب کند.
این سیستم نقش یک مکانیزم جبرانکننده طبیعی را دارد و باعث میشود جلو افتادن بیمحابا همیشه بهترین استراتژی نباشد.
هر دور بازی چگونه انجام میشود؟
هر دور شبکه نیرو از 5 فاز اصلی تشکیل شده است:
تعیین ترتیب بازیکنان
ابتدا ترتیب بازیکنان براساس تعداد شهرهای متصل به شبکه مشخص میشود. کسی که بیشترین شهر را دارد جلوتر قرار میگیرد و در صورت تساوی، بازیکنی که نیروگاه با شماره بزرگتری دارد بالاتر قرار میگیرد.
این ترتیب برای تمام فازهای بعدی اهمیت دارد و بخش مهمی از استراتژی بازی است.
گاهی عمداً یک شهر کمتر میسازید تا در دور آینده پایینتر در ترتیب قرار بگیرید و هنگام خرید منابع و توسعه شبکه زودتر از رقبا حرکت کنید.
مزایده نیروگاهها
بعد وارد یکی از مهمترین بخشهای بازی میشوید: بازار نیروگاهها.
در بخش عمده بازی، فقط تعدادی از نیروگاههای موجود در بازار برای خرید در دسترس هستند و نیروگاههای قویتر در بخش آینده بازار قرار دارند.
بازیکن فعال یکی از نیروگاههای قابل خرید را انتخاب میکند و با حداقل قیمت درجشده روی کارت، مزایده را آغاز میکند. سایر بازیکنان میتوانند قیمت بالاتری پیشنهاد دهند یا از مزایده کنار بروند.
هر بازیکن در هر دور حداکثر میتواند 1 نیروگاه بخرد و معمولاً بیشتر از 3 نیروگاه هم نمیتواند در اختیار داشته باشد.
جذابیت مزایده در این است که ارزش واقعی یک نیروگاه همیشه همان عدد نوشتهشده روی کارت نیست.
ممکن است نیروگاهی بسیار کارآمد باشد، اما اگر رقابت بر سر آن قیمت را بیش از حد بالا ببرد، خریدش دیگر منطقی نباشد. گاهی هم اجازه میدهید رقیب با قیمت گزاف نیروگاه رؤیاییاش را بخرد و بعد با رضایت تماشا میکنید که برای خرید سوختش پول کافی ندارد.
نیروگاهها چه تفاوتی با هم دارند؟
هر نیروگاه چند اطلاعات مهم دارد.
شماره نیروگاه حداقل قیمت شروع مزایده را نشان میدهد و در تعیین جایگاه آن در بازار هم نقش دارد. پایین کارت مشخص شده نیروگاه برای فعالشدن به چه مقدار سوخت نیاز دارد و سمت دیگر نشان میدهد با آن سوخت چند شهر را میتواند برقرسانی کند.
برای مثال ممکن است نیروگاهی با مصرف 2 زغالسنگ فقط 2 شهر را تأمین کند، در حالی که نیروگاه جدیدتری با همان میزان سوخت تعداد بیشتری شهر را برقرسانی کند.
در طول بازی نیروگاههای قدیمی بهتدریج ناکارآمد میشوند و بازیکنان باید آنها را با مدلهای جدید جایگزین کنند.
بعضی نیروگاهها هیبریدی (Hybrid) هستند و میتوانند از ترکیبی از نفت و گاز طبیعی استفاده کنند. نیروگاههای تجدیدپذیر نیز سوخت مصرف نمیکنند؛ بنابراین اگرچه ممکن است در مزایده گران باشند، دیگر وابسته به نوسانات بازار منابع نیستند.
در نتیجه خرید نیروگاه فقط درباره ظرفیت تولید نیست. باید هزینه خرید، نوع سوخت، قیمت احتمالی منابع در آینده و ظرفیت تولید را کنار هم بررسی کنید.
بازار منابع؛ جایی که اقتصاد واقعی بازی خودش را نشان میدهد
بعد از مزایده، بازیکنان سوخت موردنیاز نیروگاههایشان را خریداری میکنند.
چهار منبع اصلی نسخه دلوکس شامل زغالسنگ، نفت، گاز طبیعی و اورانیوم هستند. در نسخه دلوکس، گاز طبیعی جایگزین زبالهای شده که در نسخه کلاسیک پاور گرید یکی از منابع بازی بود.
بازار منابع از ارزانترین قیمت شروع میشود و هرچه منابع بیشتری از یک نوع خریداری شوند، قیمت واحدهای بعدی افزایش پیدا میکند.
مثلاً اگر چند بازیکن پشت سر هم زغالسنگ بخرند، منابع ارزان بازار تمام میشوند و بازیکنان بعدی مجبورند همان زغالسنگ را با قیمت بسیار بیشتری تهیه کنند.
در پایان هر دور بخشی از منابع دوباره وارد بازار میشود، اما مقدار بازگشت منابع محدود است و به تعداد بازیکنان و مرحله فعلی بازی بستگی دارد.
این سیستم عرضه و تقاضا یکی از دلایل اصلی شهرت پاور گرید است.
هیچ جدول تصادفی قیمتگذاری وجود ندارد. این خود بازیکنان هستند که با انتخاب نیروگاهها و خرید منابع، بازار را میسازند.
اگر تنها دارنده نیروگاه اورانیومی باشید ممکن است مدت زیادی سوخت ارزان داشته باشید. اگر 4 نفر روی گاز طبیعی سرمایهگذاری کنند، احتمالاً خیلی زود متوجه میشوند رقابت انرژی سبز و تمیز چه بلایی سر قیمتها آورده است.
ساخت شبکه برق چگونه انجام میشود؟
بعد از خرید منابع، نوبت توسعه شبکه میرسد.
شهرهای روی نقشه با مسیرهایی به یکدیگر متصل شدهاند و هر مسیر هزینه مشخصی دارد. برای اضافهکردن یک شهر جدید باید هزینه اتصال تا آن شهر را به همراه هزینه ساخت ژنراتور در خود شهر پرداخت کنید.
در ابتدای بازی اولین حضور در هر شهر 10 الکترو هزینه دارد. در مراحل بعدی بازیکنان بیشتری میتوانند وارد همان شهر شوند و جایگاه دوم و سوم بهترتیب 15 و 20 الکترو هزینه دارند.
در نتیجه شهرها هرچه بازی جلوتر میرود شلوغتر میشوند و مسیرهای ارزانتر میتوانند بسیار ارزشمند باشند.
میتوانید از شهرهای دیگر عبور کنید و لازم نیست در تمام شهرهای مسیر ژنراتور داشته باشید، اما هزینه اتصال میان آنها را همچنان باید پرداخت کنید.
پس توسعه شبکه فقط درباره تعداد شهرها نیست.
ممکن است ساخت یک شهر ارزان در کوتاهمدت خوب باشد، اما شما را وارد منطقهای کند که مسیر توسعه بعدی بسیار گران است. در مقابل، شاید پرداخت هزینه بیشتر برای رسیدن به یک نقطه مرکزی، چند دور بعد مسیرهای بسیار ارزانتری جلوی پایتان بگذارد.
چرا همیشه بیشتر ساختن بهتر نیست؟
یکی از تفاوتهای مهم شبکه نیرو با بسیاری از بازیهای توسعهای همین سؤال است.
معمولاً در بردگیمها اگر بتوانید چیزی بیشتر بسازید، میسازید. اینجا لزوماً چنین نیست.
هر شهر اضافه شما را در جدول ترتیب بازیکنان جلوتر میبرد. جلوتر بودن یعنی در مرحله خرید منابع و ساخت شبکه دیرتر از رقبایی که عقبتر هستند حرکت خواهید کرد.
ممکن است با ساخت شهر دهم خوشحال باشید، ولی دور بعد ببینید رقیب اول تمام زغالسنگ ارزان را خرید، رقیب دوم شهر کلیدی موردنظر شما را گرفت و حالا شما ماندهاید با مدیرعاملی که ظاهراً برنامه توسعه شرکت را از روی بروشور انگیزشی لینکدین نوشته است.
بنابراین کنترل سرعت رشد یکی از مهارتهای اصلی پاور گرید است.
فاز بوروکراسی و درآمد
در آخرین فاز هر دور، نیروگاههای خود را فعال میکنید.
برای هر نیروگاه سوخت موردنیاز را مصرف میکنید و مشخص میکنید در مجموع قادر به تأمین برق چند شهر هستید.
براساس تعداد شهرهایی که واقعاً برق دریافت کردهاند درآمد کسب میکنید. اگر 10 شهر در شبکه داشته باشید ولی نیروگاهها فقط ظرفیت برقرسانی به 7 شهر را داشته باشند، درآمدتان براساس همان 7 شهر محاسبه میشود.
بنابراین توسعه شبکه بدون داشتن ظرفیت تولید کافی فایده اقتصادی فوری ندارد.
بعد از پرداخت درآمد، منابع طبق جدول مخصوص دوباره وارد بازار میشوند و بازار نیروگاهها نیز برای دور بعد بهروز میشود.
همین چرخه باعث میشود تمام اجزای بازی به یکدیگر وابسته بمانند:
نیروگاه → منابع → شبکه → تولید برق → درآمد → سرمایهگذاری دور بعد
اگر یکی از این بخشها را بیش از حد جلو ببرید و بقیه عقب بمانند، اقتصاد شرکتتان خیلی زود شروع به اعتراض میکند.
بازی در 3 مرحله چگونه تغییر میکند؟
پاور گرید در طول بازی وارد 3 مرحله میشود و با تغییر مرحله، محدودیت حضور در شهرها نیز تغییر میکند.
در مرحله 1 هر شهر فقط میتواند میزبان شبکه 1 بازیکن باشد.
در مرحله 2 دو بازیکن میتوانند به یک شهر متصل شوند و هزینه جایگاه دوم 15 الکترو است.
در مرحله 3 ظرفیت شهرها به 3 بازیکن میرسد و جایگاه سوم 20 الکترو هزینه دارد.
مرحله سوم همچنین بازار نیروگاه را بازتر میکند و نیروگاههای بیشتری مستقیماً برای مزایده در دسترس قرار میگیرند.
این ساختار باعث میشود جغرافیای نقشه در طول بازی تغییر معنایی پیدا کند. شهری که اوایل توسط رقیب اشغال شده و کاملاً از دسترس شما خارج بوده، در مرحله دوم دوباره قابل استفاده میشود.
بنابراین انسداد در پاور گرید دائمی نیست، ولی زمانبندی ورود به مناطق مختلف اهمیت زیادی دارد.
تفاوت نقشه اروپا و آمریکای شمالی چیست؟
یکی از مهمترین مزیتهای نسخه دلوکس، صفحه دوطرفه آن است.
یک سمت نقشه اروپا (Europe) و سمت دیگر آمریکای شمالی (North America) قرار دارد. هر نقشه 7 منطقه دارد و بسته به تعداد بازیکنان فقط بخشی از این مناطق برای هر جلسه انتخاب میشوند. به همین دلیل حتی تکرار بازی روی یک نقشه هم الزاماً همان جغرافیای قبلی را ایجاد نمیکند.
اما تفاوت 2 نقشه صرفاً ظاهری نیست.
در آمریکای شمالی، ارزانترین نیروگاه بازار در ابتدای مرحله مزایده توکن تخفیف دریافت میکند و حداقل قیمت شروع مزایده آن به فقط 1 الکترو کاهش پیدا میکند. اگر کسی آن نیروگاه را نخرد، در پایان مزایده از بازی خارج میشود.
این سیستم کمک میکند نیروگاههای ضعیف مدت زیادی بازار را قفل نکنند.
در نقشه اروپا ساختار بازار نیروگاه کمی متفاوت است و اگر همه بازیکنان از خرید نیروگاه صرفنظر کنند، کوچکترین نیروگاه فعلی از بازی خارج میشود. مقدار اولیه و نرخ بازگشت بعضی منابع نیز میان 2 نقشه تفاوت دارد.
بنابراین اروپا و آمریکای شمالی صرفاً 2 تصویر متفاوت پشت و روی یک صفحه نیستند و رفتار اقتصادی متفاوتی ایجاد میکنند.
نسخه دلوکس چه تفاوتی با پاور گرید معمولی دارد؟
پاور گرید دلوکس (Power Grid Deluxe) در سال 2014 برای دهمین سالگرد بازی اصلی ساخته شد و ناشر صراحتاً آن را چیزی بیشتر از یک ارتقای ظاهری معرفی کرده است.
صفحه اصلی بازی بزرگتر شده و بهجای نقشه آلمان و آمریکا، اروپا و آمریکای شمالی را ارائه میدهد.
کل مجموعه نیروگاهها تغییر کرده و کارتهای نیروگاه جدید برای این نسخه طراحی شدهاند.
منابع نیز بازطراحی شدهاند و گاز طبیعی جای زباله نسخه اصلی را گرفته است.
توکنهای منابع و ژنراتورها شکل اختصاصی دارند و قوانین خاصی برای هر 2 نقشه اضافه شده است.
مهمتر از همه، نسخه دلوکس یک حالت دونفره اختصاصی با نام مقابله با تراست (Against the Trust) دارد.
بنابراین اگر نسخه کلاسیک پاور گرید را قبلاً بازی کرده باشید، دلوکس همان هسته آشنا را حفظ میکند اما صرفاً یک تغییر گرافیکی نیست.
حالت دونفره مقابله با تراست
یکی از ضعفهای معمول بازیهای اقتصادی تعاملی این است که با 2 بازیکن بخشی از رقابت بازار از بین میرود.
نسخه دلوکس برای حل این مشکل حالت مخصوصی به نام مقابله با تراست (Against the Trust) اضافه کرده است.
در این حالت یک شرکت خودکار با نام تراست وارد نقشه میشود. تراست مانند یک بازیکن معمولی پول خرج نمیکند، اما نیروگاه میگیرد، منابع مصرف میکند و ژنراتورهایش شهرها را اشغال میکنند.
تراست همیشه جایگاه مشخصی در ترتیب بازی دارد و حضورش باعث میشود بازار نیروگاه، منابع و فضای شبکه حتی در بازی دونفره هم تحت فشار باقی بماند.
بازیکنان فقط با هم رقابت نمیکنند؛ باید حرکات این شرکت سوم را هم در برنامه خود لحاظ کنند و حتی گاهی از رفتار تراست علیه رقیب استفاده کنند.
این سیستم باعث شده نسخه دلوکس از نظر تجربه 2 نفره کاملتر از طراحی کلاسیک پاور گرید باشد.
پایان بازی و برنده واقعی چه کسی است؟
یکی از اشتباههای رایج در اولین بازی این است که تصور کنید کسی که زودتر بیشترین شهر را ساخته برنده میشود.
اینطور نیست.
پایان بازی زمانی فعال میشود که یکی از بازیکنان به تعداد مشخصی شهر متصل شود؛ این عدد براساس تعداد بازیکنان تعیین میشود.
اما برنده کسی است که در دور نهایی بتواند واقعاً برق بیشترین تعداد شهر را تأمین کند.
ممکن است بازیکنی 17 شهر داشته باشد ولی نیروگاه و سوخت کافی برای برقرسانی به فقط 14 شهر داشته باشد. بازیکن دیگری شاید فقط 16 شهر ساخته باشد ولی بتواند برق همه 16 شهر را تولید کند و بازی را ببرد.
در صورت تساوی نیز پول باقیمانده اهمیت پیدا میکند.
همین پایان باعث میشود شروعکردن پایان بازی یک تصمیم استراتژیک جدی باشد. باید قبل از توسعه نهایی مطمئن شوید ظرفیت تولید و منابع لازم برای آن را هم دارید.
این بازی چه تجربهای به شما میدهد؟
شبکه نیرو یکی از خالصترین نمونههای یک بازی اقتصادی تعاملی است.
تقریباً هیچ اتفاقی روی میز فقط متعلق به شما نیست.
نیروگاهی که میخواهید ممکن است توسط رقیب وارد مزایده شود. قیمتی که برای یک نیروگاه پرداخت میکنید روی مقدار پول باقیمانده برای توسعه تأثیر دارد. منابعی که میخرید بازار را برای دیگران تغییر میدهند. شهری که تصاحب میکنید مسیر توسعه رقیب را گرانتر میکند و حتی تعداد شهرهایی که میسازید ترتیب حرکت دور بعد را تغییر میدهد.
در بسیاری از بازیها ممکن است چند دقیقه فقط روی صفحه شخصی خودتان تمرکز کنید. در پاور گرید تقریباً همیشه باید ببینید بقیه چه نیروگاههایی دارند، چه منابعی لازم دارند، چقدر احتمال دارد وارد مزایده شوند و شبکهشان به کدام سمت میرود.
بااینحال تعامل بازی بیشتر اقتصادی است تا تخریبی.
نمیتوانید نیروگاه کسی را منفجر کنید یا ژنراتورش را از روی نقشه بردارید. کاری که میکنید ظریفتر و احتمالاً از نظر حسابدار شرکت دردناکتر است: سوخت موردنیازش را قبل از او میخرید و تماشا میکنید که قیمت بازار بالا میرود.
مناسب چه تیپ بازیکن یا چه نوع جمعی است؟
شبکه نیرو برای بازیکنانی مناسب است که از اقتصاد، مدیریت منابع، مزایده و برنامهریزی چندمرحلهای لذت میبرند.
اگر دوست دارید تصمیمهای امروزتان 2 یا 3 دور بعد اثر خودش را نشان دهد، این بازی فضای زیادی برای برنامهریزی دارد.
طرفداران بازیهای کمشانس نیز احتمالاً از آن استقبال میکنند. ترتیب ورود نیروگاهها عنصر عدم قطعیت ایجاد میکند، اما نتیجه بازی بیشتر از هر چیز به تصمیمهای بازیکنان وابسته است.
بازی همچنین برای کسانی مناسب است که تعامل میخواهند ولی از حمله مستقیم و نابودکردن داراییهای دیگران خوششان نمیآید. رقابت در پاور گرید دائمی است، اما بیشتر از مسیر مزایده، قیمت منابع، شبکه و ترتیب بازی اتفاق میافتد.
نسخه دلوکس برای 2 تا 6 نفر طراحی شده، ولی براساس رأی کاربران بردگیمگیک، بازی در 4 و 5 نفر بهترین عملکرد را دارد.
در این تعداد، بازار منابع و مزایدهها بهاندازه کافی رقابتی هستند و نقشه هم فضای مناسبی برای درگیری اقتصادی ایجاد میکند.
چه کسانی احتمالاً از این بازی لذت نخواهند برد؟
اگر از حسابوکتاب اقتصادی و تصمیمهای چندمرحلهای خسته میشوید، شبکه نیرو احتمالاً بازی آرامشبخشی برایتان نخواهد بود.
تقریباً همیشه باید بدانید چقدر پول دارید، نیروگاه بعدی چقدر ممکن است هزینه داشته باشد، چند واحد سوخت لازم دارید و توسعه به شهر بعدی چه مقدار سرمایه میخواهد.
بازی همچنین برای جمعی که دنبال تجربه سریع و سبک است انتخاب مناسبی نیست. زمان رسمی بازی حدود 120 دقیقه است و در اولین جلسات ممکن است بیشتر هم طول بکشد.
از طرف دیگر، تم بازی بیشتر اقتصادی است تا داستانی. اگر انتظار دارید هر نیروگاه یا شهر اتفاق روایی خاصی ایجاد کند، اینجا با یک یوروی اقتصادی طرف هستید؛ داستان اصلی همان داستانی است که حساب بانکی شما تعریف میکند.
درجه پیچیدگی حدود 3.20 از 5 در بردگیمگیک هم نشان میدهد بازی در محدوده متوسط رو به سنگین قرار دارد. برای درجه سختی آلفان، 7 از 10 ارزیابی مناسبی است.
کیفیت ساخت نسخه ارائهشده در آلفان
نسخه ارائهشده در آلفان تولید چیز پراجکت (Cheese Project) و براساس نسخه لوکس پاور گرید است.
این تولید شامل 132 ژنراتور در 6 رنگ، 83 توکن منابع، پول بازی، 54 کارت، صفحه اصلی و دفترچه راهنما است.
تعداد زیاد قطعات در این بازی صرفاً برای پرکردن جعبه نیست. هر بازیکن شبکهای از ژنراتورهای خودش را روی نقشه توسعه میدهد و بازار منابع نیز باید بتواند تغییر دائمی موجودی زغالسنگ، نفت، گاز و اورانیوم را بهوضوح نمایش دهد.
صفحه بزرگ دوطرفه هم بخش مهمی از ارزش فیزیکی نسخه دلوکس است، چون یک سمت اروپا و سمت دیگر آمریکای شمالی را ارائه میدهد و هر نقشه 7 منطقه دارد که بسته به تعداد بازیکنان ترکیب متفاوتی از آنها وارد بازی میشود.
در مجموع نسخه ایرانی چیز پراجکت از نظر محتوا مجموعه کامل موردنیاز برای تجربه پاور گرید دلوکس را در یک جعبه ارائه میکند و برخلاف یک بازطراحی ساده از نسخه کلاسیک، محتوا و قوانین اختصاصی نسخه دلوکس را هدف قرار داده است.
ارزش خرید در مقایسه با قیمت
ارزش خرید شبکه نیرو بیشتر از هر چیز به عمق و تکرارپذیری سیستم اقتصادی آن برمیگردد.
برخلاف بازیهایی که تکرارپذیری را با صدها کارت متفاوت ایجاد میکنند، اینجا خود بازیکنان شرایط هر مسابقه را تغییر میدهند.
یک جلسه ممکن است همه برای زغالسنگ رقابت کنند و قیمتش سر به فلک بکشد. جلسه بعد چند نفر به سراغ نیروگاههای بدون سوخت بروند و بخش دیگری از بازار اهمیت پیدا کند.
مزایده نیز تضمین میکند قیمت هیچ نیروگاهی ثابت نباشد. همان نیروگاهی که در یک گروه با حداقل قیمت فروخته میشود، در مسابقه دیگری ممکن است جنگ مزایدهای راه بیندازد و با قیمت بسیار بالاتری دستبهدست شود.
صفحه دوطرفه اروپا و آمریکای شمالی هم ارزش تکرار را بیشتر میکند. قوانین ویژه نقشهها، بازار متفاوت نیروگاهها و نرخ متفاوت منابع باعث میشوند تغییر نقشه فقط تغییر اسم شهرها نباشد.
حالت مخصوص دونفره نیز باعث میشود محصول حتی خارج از جمع 4 یا 5 نفره قابل استفاده باقی بماند.
برای کسی که بازیهای اقتصادی و استراتژیک جدی را دوست دارد، شبکه نیرو از آن بازیهایی نیست که بعد از چند جلسه همه تصمیمهایش مصرف شده باشند. مهارت در تخمین ارزش نیروگاهها، کنترل سرعت توسعه و پیشبینی بازار منابع با تجربه بیشتر تغییر میکند.
مقایسه کوتاه با بازیهای همسبک
اگر برس: بیرمنگام (Brass: Birmingham) را تجربه کرده باشید، هر 2 بازی اقتصاد مشترک و وابستگی تصمیمهای بازیکنان به یکدیگر را جدی میگیرند. بااینحال براس روی توسعه صنایع و شبکه حملونقل تمرکز دارد، در حالی که پاور گرید سیستم شفافتری از مزایده نیروگاه و بازار عرضه و تقاضای منابع ارائه میدهد.
در مقایسه با کانکوردیا (Concordia)، هر 2 بازی تعامل زیادی روی نقشه دارند بدون اینکه جنگ مستقیمی میان بازیکنان شکل بگیرد. کانکوردیا بیشتر روی مدیریت کارت و توسعه تجاری تمرکز دارد، اما شبکه نیرو اقتصادیتر و وابستهتر به مزایده و تغییر قیمت منابع است.
مقایسه با استاکپایل (Stockpile) نیز از نظر اقتصادی جالب است. استاکپایل روی خریدوفروش سهام و اطلاعات ناقص بنا شده، در حالی که تقریباً تمام اطلاعات مهم شبکه نیرو روی میز قابل مشاهده است. چالش اینجا نه کشف اطلاعات مخفی، بلکه تحلیل درست تصمیمهای رقباست.
و اگر فقط شبکه نیرو نسخه کارتی (Power Grid: The Card Game) را بازی کرده باشید، نسخه دلوکس تجربه بسیار کاملتری است. نسخه کارتی مزایده نیروگاه و اقتصاد منابع را حفظ میکند، اما نقشه و توسعه شهرها را حذف کرده است. در نسخه دلوکس، تصمیم درباره محل ساخت شبکه یک لایه کامل دیگر به اقتصاد بازی اضافه میکند.
جمعبندی نهایی برای تصمیمگیری
شبکه نیرو نسخه لوکس (Power Grid Deluxe: Europe/North America) یک بازی اقتصادی و استراتژیک برای 2 تا 6 بازیکن است که شما را مسئول تمام تصمیمهای یک شرکت برق میکند؛ از خرید نیروگاه گرفته تا تهیه سوخت، توسعه شبکه و تولید برق.
هسته بازی روی چند سیستم بسیار هماهنگ ساخته شده است.
نیروگاهها را در مزایده میخرید، بنابراین هیچوقت مطمئن نیستید یک نیروگاه خوب با چه قیمتی نصیبتان میشود.
سوخت را از بازار مشترک تهیه میکنید و هر خرید قیمت منابع بعدی را تغییر میدهد.
شبکه خود را روی نقشه گسترش میدهید و باید میان هزینه مسیر، موقعیت جغرافیایی و زمان مناسب توسعه تعادل برقرار کنید.
در پایان هم فقط داشتن شهر کافی نیست؛ باید ظرفیت نیروگاه و سوخت لازم برای برقرسانی به آنها را داشته باشید.
همین اتصال میان سیستمها باعث شده تقریباً هیچ تصمیمی مستقل نباشد. خرید گران یک نیروگاه ممکن است باعث شود نتوانید شهر موردنظرتان را بسازید. ساخت یک شهر اضافه ممکن است ترتیب بازی را علیه شما تغییر دهد. خرید مقدار زیادی سوخت میتواند پولتان را کم کند، اما همزمان منابع موردنیاز رقیب را گرانتر کند.
نسخه دلوکس نیز نسبت به پاور گرید کلاسیک محتوای قابلتوجهی اضافه کرده است: نقشه بزرگ دوطرفه اروپا و آمریکای شمالی، نیروگاههای جدید، گاز طبیعی بهعنوان منبع، قوانین اختصاصی نقشهها و حالت دونفره مقابله با تراست (Against the Trust). این نسخه در اصل برای دهمین سالگرد پاور گرید در سال 2014 طراحی شده است.
نسخه ایرانی چیز پراجکت (Cheese Project) نیز همین نسخه لوکس را با اجزای کامل برای بازار ایران ارائه کرده است.
اگر از بازیهایی لذت میبرید که اجازه میدهند چند دور جلوتر برنامهریزی کنید، رفتار اقتصادی رقبا را تحلیل کنید و از تصمیم درست بیشتر از تاس خوششانس جایزه بگیرید، شبکه نیرو یکی از مهمترین بازیهایی است که ارزش تجربهکردن دارد.
اما اگر دنبال بازی سبک، سریع و آرام هستید، این یکی خیلی مؤدبانه کنارتان نمینشیند. حدود 2 ساعت از وقتتان را میگیرد و در این مدت بارها وادارتان میکند محاسبه کنید آیا خرید یک نیروگاه با قیمت 31 الکترو تصمیم اقتصادی درخشانی بوده یا صرفاً یک روش پیچیده برای اعلام ورشکستگی.
