معرفی بازی
در بازی آرک نوا (Ark Nova) قرار نیست فقط چند حیوان بامزه جمع کنید و امیدوار باشید بازدیدکنندگان از دیدنشان ذوقزده شوند. شما مدیریت یک باغوحش مدرن و علمی را بر عهده دارید و باید میان توسعه باغوحش، افزایش جذابیت آن، کسب درآمد و مشارکت در پروژههای حفاظت از حیاتوحش تعادل برقرار کنید.
هر بازیکن باغوحش خود را روی یک صفحه شخصی توسعه میدهد، محوطههای نگهداری حیوانات را میسازد، گونههای مختلف را وارد مجموعه میکند، با دانشگاهها و باغوحشهای دیگر همکاری دارد و بهتدریج یک موتور قدرتمند از کارتها، تواناییها و مزایای زنجیرهای شکل میدهد.
آرک نوا یک بازی استراتژیک سنگین برای 1 تا 4 بازیکن است که زمان رسمی آن معمولاً حدود 90 تا 150 دقیقه اعلام میشود؛ البته در نخستین تجربهها، بهخصوص با سه یا چهار بازیکن، بهتر است زمان بیشتری برای آن کنار بگذارید. بازی بیش از 250 کارت مختلف دارد و سیستم اصلی آن بر پایه پنج کارت اقدام طراحی شده است؛ کارتهایی که قدرتشان با توجه به جایگاه فعلی آنها تغییر میکند.
این بازی انتخاب مناسبی برای کسانی است که از برنامهریزی بلندمدت، مدیریت چند مسیر مختلف و ساختن یک سیستم امتیازگیری پیچیده لذت میبرند. آرک نوا قرار نیست با چند قانون ساده شما را پنج دقیقه سرگرم کند؛ آمده است میز، زمان و بخش قابلتوجهی از ظرفیت پردازشی مغزتان را تصاحب کند. دستکم در این کار بسیار موفق است.
داستان و فضای بازی
آرک نوا داستان مشخصی با شخصیتها، مأموریتهای روایی یا اتفاقات از پیش تعیینشده ندارد. فضای بازی حول ساخت و مدیریت یک باغوحش علمی شکل گرفته است؛ باغوحشی که باید هم برای بازدیدکنندگان جذاب باشد و هم در زمینه حفاظت از گونههای جانوری اعتبار کسب کند.
حیوانات بازی صرفاً تصاویری متفاوت روی کارتها نیستند. بسیاری از آنها برای ورود به باغوحش به نوع مشخصی از محوطه، همکاری با یک قاره خاص، سطح معینی از اعتبار علمی یا شرایط دیگری نیاز دارند. بعضی حیوانات نیز تواناییهایی دارند که رفتار یا ویژگی آنها را بهصورت ساده در مکانیزمهای بازی بازتاب میدهد.
پروژههای حفاظتی، دانشگاهها، باغوحشهای همکار، متخصصان و ساختمانهای ویژه نیز باعث میشوند فضای مدیریت یک مجموعه بزرگ علمی تا حد خوبی در تصمیمهای بازی احساس شود. هدف اصلی فقط نمایش تعداد بیشتری حیوان نیست؛ باغوحش شما باید از نظر اقتصادی، علمی و حفاظتی نیز عملکرد مناسبی داشته باشد. ناشر اصلی بازی نیز ساخت محوطهها، نگهداری حیوانات و حمایت از پروژههای حفاظت از گونهها را هسته اصلی تجربه آرک نوا معرفی میکند.
البته نباید انتظار یک شبیهساز کاملاً واقعگرایانه از مدیریت باغوحش را داشت. آرک نوا همچنان یک بازی یورو و بهینهسازیمحور است و گاهی جذابیت مکانیزمها از روایت و فضاسازی جلو میزند. با این حال، ارتباط میان موضوع و قوانین بسیار بیشتر از یک پوسته تزئینی ساده است.
سبک بازی و مکانیزمهای اصلی
آرک نوا ترکیبی از مکانیزمهای موتورسازی، مدیریت دست، ساخت شبکهای روی صفحه شخصی، انتخاب اکشن، مجموعهسازی، مدیریت منابع و استفاده از توانایی کارتها است.
مهمترین ویژگی بازی، سیستم پنج کارت اقدام آن است. هر بازیکن پنج اکشن اصلی در اختیار دارد:
- ساختوساز
- بازیکردن حیوانات
- دریافت کارت
- انجام فعالیتهای انجمن
- استفاده از حامیان مالی
این کارتها در پنج جایگاه قرار میگیرند و قدرت هر اکشن به جایگاه آن بستگی دارد. اکشنی که در جایگاه پنجم قرار دارد، معمولاً قدرت بیشتری از همان اکشن در جایگاه اول خواهد داشت. پس از استفاده از یک کارت، آن کارت به ابتدای صف بازمیگردد و کارتهای دیگر یک جایگاه قویتر میشوند.
همین سیستم ساده، یکی از مهمترین تصمیمهای بازی را شکل میدهد: آیا اکنون یک اکشن ضعیف را اجرا کنید، یا چند نوبت صبر کنید تا قدرت آن بیشتر شود؟ آیا برنامه فعلی خود را ادامه دهید، یا برای استفاده از فرصتی که ناگهان در ردیف کارتها ظاهر شده، ترتیب اقداماتتان را به هم بزنید؟
در کنار آن، باغوحش خود را با کاشیهای چندضلعی توسعه میدهید. برای نگهداری هر حیوان باید محوطهای با اندازه مناسب داشته باشید و جایگذاری ساختمانها نیز اهمیت دارد. کیوسکها درآمد ایجاد میکنند، پاویونها جذابیت باغوحش را افزایش میدهند و خانههای خزندگان، پرندگان و حیوانات خانگی امکان استفاده متفاوت از فضای محدود نقشه را فراهم میکنند.
بخش بزرگی از عمق بازی از کارتها میآید. آرک نوا 255 کارت شامل حیوانات، حامیان مالی، ساختمانهای ویژه و پروژههای حفاظتی دارد و هر کارت میتواند شرط ورود، توانایی فوری، مزیت دائمی یا فرصت امتیازگیری متفاوتی ایجاد کند.
در بازی چه کار میکنید؟
در هر نوبت، یکی از پنج کارت اقدام خود را انتخاب میکنید و قدرت آن را براساس جایگاه فعلیاش به کار میگیرید.
با اکشن ساختوساز میتوانید محوطه حیوانات، کیوسک، پاویون یا ساختمانهای ویژه بسازید. هر محوطه بخشی از فضای باغوحش را اشغال میکند و بعداً میتوانید حیوانی متناسب با اندازه آن درونش قرار دهید.
با اکشن حیوانات، کارتهای حیوانات را از دست خود بازی میکنید. برای این کار باید هزینه حیوان، محوطه مناسب و تمام پیشنیازهای کارت را داشته باشید. حیوانات معمولاً جذابیت باغوحش را افزایش میدهند و بعضی از آنها مزایای فوری یا دائمی در اختیارتان قرار میدهند.
اکشن کارتها به شما اجازه میدهد کارتهای جدید دریافت کنید. کارتها ممکن است از ردیف مشترک یا دسته اصلی برداشته شوند و مدیریت دست اهمیت زیادی دارد. گاهی کارت فوقالعادهای میبینید که هنوز امکان بازیکردنش را ندارید، اما اگر رهایش کنید ممکن است بازیکن دیگری آن را بردارد. انسانها برای چیزهای بسیار مهمتری هم تصمیمهای بد میگیرند؛ کارت یک ببر کمیاب که دیگر جای خود دارد.
در بخش انجمن، کارکنان خود را برای همکاری با دانشگاهها، باغوحشهای قارههای مختلف، افزایش اعتبار علمی یا حمایت از پروژههای حفاظتی اعزام میکنید. این قسمت یکی از مهمترین منابع امتیاز حفاظت و مزایای بلندمدت بازی است.
کارتهای حامی مالی نیز متخصصان، ساختمانها و برنامههایی را وارد باغوحش میکنند که میتوانند هزینهها را کاهش دهند، درآمد ایجاد کنند یا برای استراتژی مشخصی امتیاز فراهم کنند.
بازی راندهای ثابت ندارد. با پیشروی نشانگر وقفه، در زمانهای مشخص یک مرحله درآمد و آمادهسازی رخ میدهد. در این مرحله درآمد دریافت میکنید، کارکنان انجمن آزاد میشوند، برخی کارتها تازهسازی میشوند و محدودیت دست بررسی میشود. زمانبندی ایجاد وقفه گاهی میتواند برنامه بازیکنان دیگر را نیز مختل کند.
پایان بازی زمانی فعال میشود که نشانگر جذابیت و نشانگر حفاظت یکی از بازیکنان در مسیر امتیازدهی به یکدیگر برسند یا از هم عبور کنند. بنابراین تنها بالا بردن جذابیت باغوحش کافی نیست؛ باید در پروژههای حفاظتی نیز پیشرفت کنید. بازیکنی که میان این دو مسیر تعادل بهتری ایجاد کرده و امتیازات نهایی بیشتری داشته باشد، برنده میشود.
این بازی چه تجربهای به شما میدهد؟
مهمترین حس آرک نوا، ساختن تدریجی یک سیستم بزرگ و بههمپیوسته است. در ابتدای بازی منابع محدودند، اکشنها قدرت چندانی ندارند و اجرای هر کارت دشوار به نظر میرسد. اما با ارتقای کارتهای اقدام، افزایش درآمد، ایجاد همکاریها و فعالکردن توانایی حیوانات و حامیان مالی، نوبتهای شما کمکم قدرتمندتر میشوند.
لذت اصلی بازی در پیدا کردن ارتباط میان فرصتهای مختلف است. ممکن است یک باغوحش همکار هزینه حیوانات یک قاره را کاهش دهد، یک پروژه حفاظتی برای همان قاره امتیاز بدهد و یکی از حامیان مالی نیز به نگهداری همان گروه از حیوانات پاداش اختصاص دهد. وقتی این قطعات کنار یکدیگر قرار میگیرند، احساس میکنید طرحی را اجرا کردهاید که از چند نوبت قبل برایش برنامه داشتهاید.
با این حال، آرک نوا بازی اجرای بینقص یک نقشه از پیش تعیینشده نیست. دسته کارتها بسیار بزرگ است و همیشه کارتهایی را که دقیقاً میخواهید دریافت نخواهید کرد. بازیکن موفق باید میان برنامهریزی و سازگاری تعادل ایجاد کند. اگر فقط منتظر یک کارت خاص بمانید، احتمالاً باغوحش رقیب افتتاح میشود، مشهور میشود و شعبه دومش را هم میسازد، در حالی که شما هنوز دنبال همان خرس خیالی میگردید.
تعامل میان بازیکنان بیشتر غیرمستقیم است. هر بازیکن عمدتاً روی صفحه خودش کار میکند، اما رقابت بر سر کارتهای ردیف مشترک، جایگاه پروژههای حفاظتی، پاداشهای انجمن و زمان ایجاد وقفه وجود دارد. در بازی خبری از حمله مستقیم، نابودکردن باغوحش دیگران یا دزدیدن منابع آنها نیست.
آرک نوا در حالت دونفره معمولاً سریعتر، کنترلپذیرتر و کمانتظارتر است. بازی سهنفره همچنان رقابت و تنوع خوبی دارد، اما در چهار نفر، مخصوصاً هنگام تجربههای نخست، فاصله میان نوبتها و زمان کلی بازی میتواند قابلتوجه شود.
مناسب چه تیپ بازیکن یا چه نوع جمعی است؟
آرک نوا بیش از همه برای بازیکنانی مناسب است که از بازیهای استراتژیک متوسط رو به سنگین یا سنگین لذت میبرند و حاضرند برای یادگیری و تجربه کامل بازی زمان بگذارند. میزان پیچیدگی ثبتشده برای بازی در BoardGameGeek نیز آن را در محدوده بازیهای نسبتاً سنگین قرار میدهد.
این بازی انتخاب مناسبی است برای:
- بازیکنانی که موتورسازی و ایجاد ترکیب میان کارتها را دوست دارند
- کسانی که از مدیریت منابع و برنامهریزی چند نوبت جلوتر لذت میبرند
- علاقهمندان بازیهای کارتی با تنوع بسیار زیاد
- کسانی که توسعه یک صفحه شخصی و مشاهده رشد تدریجی آن برایشان جذاب است
- طرفداران بازیهایی با تکرارپذیری بالا
- جمعهای ثابت و باتجربهای که از یادگیری یک بازی بزرگ استقبال میکنند
- زوجهایی که به دنبال یک بازی دونفره عمیق و بلندمدت هستند
- بازیکنانی که موضوع حیوانات، محیط زیست و مدیریت باغوحش برایشان جذاب است
وجود حالت تکنفره نیز باعث میشود بتوانید بدون تشکیل جمع بازی را تجربه کنید، اما نقطه قوت اصلی آرک نوا همچنان رقابت با بازیکنان دیگری است که فرصتهای موردنیازتان را درست چند ثانیه پیش از شما برمیدارند. تمدن بشری بر همین پایههای استواری بنا شده است.
چه کسانی احتمالاً از این بازی لذت نخواهند برد؟
آرک نوا انتخاب مناسبی برای ورود مستقیم افراد کاملاً تازهکار به دنیای بردگیم نیست. قوانین بازی لزوماً غیرقابلفهم نیستند، اما تعداد آیکونها، کارتها، استثناها و ارتباط میان بخشهای مختلف باعث میشود آموزش اولیه آن زمانبر باشد.
احتمالاً از این بازی لذت نخواهید برد اگر:
- به دنبال یک بازی سریع و سبک برای دورهمی هستید
- از توضیح قوانین طولانی یا مراجعه به دفترچه در بازی اول خسته میشوید
- بازیهایی با زمان بیش از دو ساعت برای جمع شما مناسب نیستند
- تعامل مستقیم و درگیری شدید میان بازیکنان برایتان ضروری است
- از بازیهایی که هر بازیکن بیشتر روی صفحه شخصی خودش تمرکز دارد خوشتان نمیآید
- وابستگی بخشی از برنامه به کارتهای تصادفی آزارتان میدهد
- با مشاهده تعداد زیادی آیکون و متن روی کارتها، روحتان موقتاً بدن را ترک میکند
- فضای کافی برای پهنکردن یک بازی بزرگ روی میز ندارید
همچنین اگر معمولاً هنگام نوبت دیگران تازه شروع به بررسی کارتهای خود میکنید، آرک نوا میتواند بسیار طولانی شود. بازی بیش از آنکه از کندی ذاتی رنج ببرد، از بازیکنانی آسیب میبیند که هر نوبت برای نخستین بار متوجه میشوند پنج اکشن در اختیار دارند.
کیفیت ساخت نسخه ارائهشده در آلفان
نسخه ارائهشده در آلفان توسط آلفا گیمز تولید شده و از نظر حجم محتوا یکی از تولیدات بزرگ و جدی بازار بردگیم ایران محسوب میشود. داخل جعبه با تعداد زیادی کارت، صفحات باغوحش، صفحه اصلی، قطعات چوبی و مجموعه بزرگی از کاشیها و توکنهای مقوایی روبهرو هستید. این نسخه شامل 255 کارت، بیش از 250 توکن و کاشی مقوایی و بیش از 120 قطعه چوبی است.
کیفیت چاپ کارتها، خوانایی نوشتهها و برش قطعات در مجموع در سطح خوبی قرار دارد و فارسیسازی کارتها نقش مهمی در قابلاستفادهبودن بازی دارد. آرک نوا وابستگی زبانی زیادی دارد و وجود متن فارسی روی کارتها، بازی را بسیار راحتتر از نسخههای خارجی در اختیار جمعهای فارسیزبان قرار میدهد.
البته با یک محصول کاملاً لوکس و بدون نقص روبهرو نیستید. تعداد بالای قطعات باعث میشود مرتبکردن و آمادهسازی بازی زمان ببرد و برای نظم بهتر جعبه، استفاده از زیپکیپ یا ارگانایزر جداگانه مفید خواهد بود. اسلیوکردن تمام کارتها نیز هزینه و فضای قابلتوجهی میخواهد؛ چون ظاهراً حتی محافظت از یک باغوحش خیالی هم بودجه عمرانی مستقل میطلبد.
در مجموع، کیفیت نسخه آلفا گیمز متناسب با ابعاد و پیچیدگی محصول است و در رده بازیهای ایرانی باکیفیت قرار میگیرد. مهمتر از تجمل ظاهری، مجموعه بزرگ اجزا و فارسیسازی کامل بازی است که امکان تجربه یکی از سنگینترین عناوین محبوب بازار جهانی را برای بازیکنان فارسیزبان فراهم میکند.
ارزش خرید در مقایسه با قیمت
آرک نوا جزو بازیهای ارزان بازار نیست و طبیعی هم هست؛ تعداد زیاد کارتها، صفحات متعدد، توکنها، قطعات چوبی و حجم کلی تولید، آن را در رده محصولات بزرگ و پرهزینه قرار میدهد.
ارزش خرید بازی بیش از هر چیز به میزان استفادهای بستگی دارد که از آن خواهید داشت. اگر جمع ثابتی برای بازیهای استراتژیک دارید و احتمال میدهید آرک نوا را بارها تجربه کنید، تنوع بالای کارتها، نقشههای مختلف باغوحش و مسیرهای متعدد امتیازگیری باعث میشود هزینه پرداختشده در طول زمان توجیهپذیر باشد.
هر بار ممکن است ترکیب متفاوتی از حیوانات، حامیان مالی و پروژههای حفاظتی در اختیارتان قرار بگیرد و مجبور شوید استراتژی جدیدی بسازید. این تکرارپذیری بالا یکی از مهمترین دلایل ارزش خرید آرک نوا است و ناشر اصلی نیز تنوع کارتها و قابلیت تکرار را از ویژگیهای اصلی بازی معرفی میکند.
اما اگر معمولاً بازیهای سنگین شما پس از یک تجربه به قفسه منتقل میشوند، آرک نوا خرید اقتصادی مناسبی نخواهد بود. ارزش واقعی این محصول زمانی مشخص میشود که چند بار بازی شود و بازیکنان از مرحله یادگیری اولیه عبور کنند. تجربه اول بیشتر صرف شناخت سیستمها میشود؛ از بازی دوم و سوم است که انتخابهای استراتژیک و تفاوت مسیرها خودشان را نشان میدهند.
بنابراین آرک نوا برای علاقهمندان جدی بازیهای استراتژیک ارزش خرید بالایی دارد، اما برای خرید تفننی یا جمعی که هنوز از پیچیدگی بازی مطمئن نیست، انتخاب پرریسکی محسوب میشود.
مقایسه کوتاه با بازیهای همسبک
بیشترین مقایسه میان آرک نوا و سکونت در مریخ (Terraforming Mars) انجام میشود. هر دو بازی دسته بزرگی از کارتها، موتورسازی، مدیریت منابع و ساخت ترکیبهای قدرتمند دارند. آرک نوا سیستم انتخاب اکشن منظمتر و بخش فضایی پررنگتری دارد، در حالی که سکونت در مریخ بیشتر بر تولید منابع، پروژههای جهانی و رقابت روی صفحه مشترک تمرکز میکند.
در مقایسه با وینگسپن (Wingspan)، شباهت ظاهری بازیها در استفاده از کارت حیوانات و ساخت موتور شخصی است؛ اما آرک نوا بهمراتب سنگینتر، طولانیتر و پیچیدهتر است. وینگسپن انتخاب مناسبتری برای جمعهای خانوادگی و نیمهحرفهای است، در حالی که آرک نوا تصمیمهای سختتر و برنامهریزی بلندمدتتری ارائه میدهد.
اگر در سکونت در مریخ از پیدا کردن ترکیب میان کارتها لذت میبرید و در بازیهای کاشیگذاری از توسعه یک صفحه شخصی رضایت میگیرید، آرک نوا ترکیب جذابی از این دو نوع تجربه ارائه میدهد. با این حال، تعامل مستقیم آن از بسیاری از بازیهای اقتصادی و رقابتی کمتر است.
جمعبندی نهایی برای تصمیمگیری
آرک نوا یکی از کاملترین انتخابهای موجود برای بازیکنانی است که به دنبال یک بازی استراتژیک عمیق، پرمحتوا و بسیار تکرارپذیر هستند. سیستم خلاقانه کارتهای اقدام، تنوع بالای حیوانات و حامیان مالی، ساخت باغوحش روی صفحه شخصی و رقابت میان جذابیت و حفاظت، تجربهای ایجاد میکنند که پس از چند بازی همچنان مسیرهای تازهای برای کشفکردن دارد.
نسخه آلفا گیمز با فارسیسازی اجزای وابسته به زبان و حجم بالای محتویات، امکان تجربه راحتتر این عنوان را برای جمعهای فارسیزبان فراهم کرده و از نظر کیفیت تولید نیز در میان بازیهای باکیفیت ایرانی قرار میگیرد.
با این حال، آرک نوا برای هر جمعی مناسب نیست. بازی بزرگ، نسبتاً سنگین و زمانبر است و برای لذتبردن از آن باید بازیکنان با تمرکز سر میز بنشینند. اگر بازی سریع، تعامل مستقیم یا قوانین ساده میخواهید، گزینههای مناسبتری وجود دارند.
اما اگر از ساخت موتور، مدیریت منابع، برنامهریزی چندمرحلهای و بازیهایی لذت میبرید که بعد از پایانشان هنوز درباره تصمیمهایتان فکر میکنید، آرک نوا میتواند یکی از ماندگارترین بازیهای مجموعه شما باشد.
آرک نوا را بخرید اگر: یک بازی استراتژیک جدی، طولانی و چندبارمصرف برای جمع ثابت خود میخواهید.
از خرید آن صرفنظر کنید اگر: هنوز مطمئن نیستید جمع شما حوصله یادگیری و تجربه یک بازی سنگین چندساعته را دارد.
