معرفی بازی
سم پارتی نسخه فارسی و بومیشده بازی پیک یور پویزن (Pick Your Poison) است؛ یک پارتی گیم کارتی که بازیکنان را مقابل انتخابهایی عجیب، ناخوشایند و گاهی واقعاً بیرحمانه قرار میدهد.
در هر دور دو موقعیت «سمی» روی میز قرار میگیرند و همه باید تصمیم بگیرند حاضرند کدامیک را تحمل کنند. ممکن است انتخاب میان انجامدادن کاری شرمآور و زندگیکردن با محدودیتی مضحک باشد؛ دو گزینهای که هیچ انسان عاقلی داوطلبانه انتخابشان نمیکند، اما بازی با سماجت از شما پاسخ میخواهد.
هدف فقط انتخاب گزینهای نیست که خودتان بیشتر ترجیح میدهید. برای گرفتن امتیاز باید پیشبینی کنید اکثریت جمع کدام سم را انتخاب خواهند کرد. بنابراین شناخت دوستان، حدسزدن واکنش آنها و گاهی خیانت محترمانه به نظر واقعی خودتان، بخشی از بازی است.
نسخه اصلی پیک یور پویزن در سال 2016 منتشر شده و محصول شرکت دایس گیمز (Dyce Games) است. نسخه فارسی سم پارتی توسط گروه بیگیمز (Bee Games) تولید شده و برای 3 تا 10 بازیکن، افراد بالای 18 سال و زمانی حدود 30 تا 60 دقیقه معرفی شده است.
داستان و فضای بازی
سم پارتی داستان یا شخصیت ثابتی ندارد. فضای بازی از پرسشهای «کدام را ترجیح میدهی؟» ساخته میشود، با این تفاوت که هر دو پاسخ معمولاً بهاندازهای بد هستند که ترجیح میدهید کل پرسش را نشنیده بگیرید.
هر کارت یک موقعیت، اتفاق یا محدودیت عجیب را توصیف میکند. با قرارگرفتن دو کارت کنار یکدیگر، یک دوراهی تازه شکل میگیرد و بازیکنان باید میان آنها یکی را انتخاب کنند.
اما کارتها فقط مواد اولیه بازی هستند. بخش اصلی سرگرمی زمانی شکل میگیرد که بازیکنان درباره شرایط هر گزینه سؤال میپرسند، راههای فرار پیدا میکنند و سعی دارند ثابت کنند انتخاب خودشان منطقیتر است.
برای مثال، اگر یکی از گزینهها شما را مجبور به انجام کاری برای تمام عمر کند، احتمالاً بلافاصله بحثهایی درباره تعداد دفعات، محل انجام، استثناهای قانونی و تعریف دقیق «تمام عمر» آغاز میشود. ظاهراً انسانها حتی در برابر یک موقعیت کاملاً خیالی هم بدون تنظیم تبصره تصمیم نمیگیرند.
فضای سم پارتی صمیمی، بحثمحور و مناسب جمعهای دوستانه بزرگسال است. شناختی که در طول بازی از دوستانتان پیدا میکنید ممکن است جذاب، عجیب یا در مواردی کمی نگرانکننده باشد.
سبک بازی و مکانیزمهای اصلی
سم پارتی در دسته بازیهای دورهمی، انتخاب همزمان، رأیگیری مخفی و پیشبینی نظر اکثریت قرار میگیرد.
در هر دور یک بازیکن نقش قاضی را بر عهده دارد. قاضی نخست یک کارت سم را بهعنوان گزینه A انتخاب میکند. سایر بازیکنان نیز هرکدام کارتی را مخفیانه به قاضی میدهند و او از میان آنها گزینهای را انتخاب میکند که دشوارترین دوراهی ممکن را در برابر گزینه A بسازد. بازیکنی که کارت منتخب را پیشنهاد داده، یک امتیاز میگیرد.
پس از مشخصشدن دو گزینه، بازیکنان میتوانند از قاضی سؤال بپرسند. قاضی اجازه دارد جزئیات هر موقعیت را توضیح دهد و بهتر است شرایط را طوری تعریف کند که هیچکدام از گزینهها به انتخابی کاملاً آسان تبدیل نشوند.
سپس همه بازیکنان بهصورت مخفی کارت A یا B خود را انتخاب میکنند. بعد از آشکارشدن رأیها، بازیکنانی که همراه اکثریت انتخاب کردهاند امتیاز میگیرند.
در نتیجه، بازی آمیزهای از شناخت جمع، حدسزدن رفتار دیگران و تصمیمگیری شخصی است. ممکن است یک گزینه را واقعاً ترجیح دهید، اما تصور کنید بیشتر دوستانتان سراغ گزینه دیگر میروند. حالا باید بین صداقت و امتیاز یکی را انتخاب کنید؛ موضوعی که بشر معمولاً حتی بدون بازی هم در آن سابقه درخشانی ندارد.
در بازی چه کار میکنید؟
در شروع بازی، هر بازیکن تعدادی کارت سم، دو کارت انتخاب A و B و یک کارت دوبرابر دریافت میکند. نخستین قاضی یک کارت از دست خود انتخاب میکند و آن را در محل گزینه A قرار میدهد.
سایر بازیکنان کارتهای دستشان را بررسی میکنند و هرکدام کارتی را انتخاب میکنند که در کنار گزینه A، دوراهی سختتر یا خندهدارتری بسازد. کارتها مخفیانه به قاضی تحویل داده میشوند.
قاضی پیشنهادها را میخواند و یکی را بهعنوان گزینه B انتخاب میکند. صاحب کارت منتخب بلافاصله یک امتیاز میگیرد و کارتهای پیشنهادی دیگر کنار گذاشته میشوند.
سپس مرحله پرسش و توضیح آغاز میشود. بازیکنان میتوانند درباره جزئیات دو سم سؤال کنند و قاضی درباره شرایط تصمیم بگیرد. برای مثال، اگر کارت میگوید «همیشه با صدای بلند حرف بزنید»، بازیکنان میتوانند بپرسند آیا این قانون هنگام خواب، پیامدادن یا صحبت در کتابخانه نیز اجرا میشود.
بعد همه بازیکنان یکی از کارتهای A یا B را مخفیانه جلوی خود قرار میدهند. بازیکنان میتوانند همراه رأی خود کارت دوبرابر را نیز استفاده کنند. اگر در سمت اکثریت قرار بگیرند، امتیاز بیشتری میگیرند؛ اما اگر اشتباه پیشبینی کرده باشند، کارت دوبرابرشان را برای ادامه بازی از دست میدهند.
پس از آشکارشدن رأیها:
- اگر یک گزینه اکثریت داشته باشد، بازیکنان آن گروه هرکدام یک امتیاز میگیرند.
- اگر همه بازیکنان یک گزینه را انتخاب کنند، همه یک امتیاز میگیرند و قاضی دو امتیاز از دست میدهد.
- اگر رأیها دقیقاً مساوی شوند، قاضی سه امتیاز میگیرد و سایر بازیکنان امتیازی دریافت نمیکنند.
در پایان دور، کارتها جایگزین میشوند و بازیکن سمت چپ قاضی قبلی، قاضی جدید خواهد بود. نخستین بازیکنی که به 15 امتیاز برسد برنده بازی است.
آیا باید نظر واقعی خودتان را انتخاب کنید؟
از نظر قوانین، خیر. هدف سم پارتی این نیست که همیشه صادقانه گزینه موردعلاقه خودتان را مشخص کنید؛ برای امتیازگرفتن باید در کنار اکثریت قرار بگیرید.
ممکن است واقعاً گزینه A را قابلتحملتر بدانید، اما با شناختی که از دوستانتان دارید مطمئن باشید بیشتر آنها گزینه B را انتخاب میکنند. در این حالت رأیدادن به B از نظر رقابتی تصمیم بهتری است.
این تفاوت، سم پارتی را از یک گفتوگوی ساده «کدام را ترجیح میدهی؟» جدا میکند. شما علاوه بر بررسی دو موقعیت، باید جمع را نیز بخوانید و پیشبینی کنید کدام پاسخ محبوبتر خواهد بود.
البته بازی زمانی جذابتر میشود که بازیکنان دستکم گاهی براساس نظر واقعی خود رأی بدهند. اگر همه فقط بهدنبال حدسزدن رأی اکثریت باشند، انتخابها بهتدریج محافظهکارانهتر میشوند.
کارت دوبرابر نیز این تصمیم را پرتنشتر میکند. وقتی از انتخاب جمع مطمئن هستید، میتوانید ریسک کنید و امتیاز بیشتری بگیرید؛ اما یک برداشت اشتباه از ذهن دوستانتان کافی است تا این فرصت را برای ادامه بازی از دست بدهید.
این بازی چه تجربهای به شما میدهد؟
سم پارتی بیشتر از آنکه درباره بردوباخت باشد، درباره واکنش بازیکنان به انتخابهای غیرممکن است.
هر دور معمولاً با خواندن دو کارت آغاز میشود و خیلی زود به بحثی مفصل درباره شرایط، استثناها و پیامدهای هر انتخاب تبدیل میشود. گاهی بازیکنان سعی میکنند گزینه موردنظرشان را منطقی جلوه دهند و گاهی فقط میخواهند دیگران را قانع کنند همراه آنها وارد همان فاجعه شوند.
مرحله آشکارکردن رأیها یکی از جذابترین لحظههای بازی است. ممکن است تصور کنید همه مانند شما فکر میکنند، اما پس از بازشدن کارتها متوجه شوید در اقلیتی بسیار تنها و احتمالاً مشکوک قرار گرفتهاید.
نقش قاضی نیز فقط خواندن کارتها نیست. او باید از میان پیشنهادها دوراهی مناسبی بسازد و در پاسخ به سؤالها شرایط دو گزینه را متعادل نگه دارد. اگر یکی از گزینهها واضحاً بهتر باشد، تصمیم بازیکنان آسان میشود و بخش مهمی از جذابیت دور از بین میرود. قوانین رسمی نیز قاضی را تشویق میکنند ناخوشایندی دو سناریو را تا حد ممکن متعادل کند.
سم پارتی میتواند هم یک بازی رقابتی باشد و هم بهانهای برای شناخت بیشتر اعضای جمع. البته بعضی شناختها بهتر بود هرگز به دست نمیآمدند، اما دیگر کارتها آشکار شدهاند و بازگشتی وجود ندارد.
مناسب چه تیپ بازیکن یا چه نوع جمعی است؟
سم پارتی برای جمعهای دوستانه بزرگسال، پرحرف و اهل شوخی مناسب است.
اگر اعضای جمع از پرسشهای فرضی، بحث درباره موقعیتهای عجیب و پیشبینی رفتار یکدیگر لذت میبرند، بازی میتواند خیلی سریع همه را درگیر کند.
قوانین آن سادهاند و برای شروع نیازی به تجربه قبلی از بردگیم ندارید. بعد از توضیح یک دور نمونه، بیشتر بازیکنان میتوانند بدون مراجعه مداوم به دفترچه بازی را ادامه دهند.
بازی برای 3 تا 10 نفر معرفی شده، اما معمولاً در جمعهایی که دستکم چهار یا پنج بازیکن دارند جذابتر میشود. با بیشترشدن تعداد نفرات، پیشبینی اکثریت دشوارتر و لحظه آشکارشدن انتخابها غافلگیرکنندهتر خواهد بود. نسخه بیگیمز مدت بازی را حدود 30 تا 60 دقیقه اعلام میکند.
سم پارتی برای شروع یک دورهمی یا زمانی که اعضای جمع حوصله یادگیری قوانین سنگین ندارند نیز انتخاب مناسبی است. چیدمان سریع است و گفتوگو تقریباً از همان نخستین کارت آغاز میشود.
چه کسانی احتمالاً از این بازی لذت نخواهند برد؟
اگر دنبال استراتژی عمیق، مدیریت منابع یا برنامهریزی چندمرحلهای هستید، سم پارتی احتمالاً انتظارتان را برآورده نمیکند.
بخش بزرگی از نتیجه به شناخت جمع و رأی اکثریت بستگی دارد. ممکن است انتخابی کاملاً منطقی داشته باشید، اما چون دیگران با شما موافق نیستند امتیازی نگیرید. کسانی که دوست دارند بازی همیشه یک پاسخ درست و قابلمحاسبه داشته باشد، احتمالاً با این ساختار کنار نمیآیند.
بازی همچنین به گفتوگو و مشارکت بازیکنان وابسته است. اگر اعضای جمع فقط کارتها را بخوانند، بدون بحث رأی بدهند و منتظر دور بعد بمانند، بخش بزرگی از سرگرمی از بین میرود.
نسخه سم پارتی برای افراد بالای 18 سال عرضه شده و برخی کارتها میتوانند شامل موقعیتهای بزرگسالانه، شرمآور یا نامناسب برای جمعهای خانوادگی رسمی باشند. بنابراین پیش از بازی با نوجوانان یا افرادی که با چنین شوخیهایی راحت نیستند، بهتر است محتوای کارتها بررسی شود.
اگر اعضای جمع روی موضوعات حساس اختلاف جدی دارند یا احتمال میدهید بعضی موقعیتها باعث ناراحتی شوند، انتخاب یک پارتیگیم ملایمتر تصمیم بهتری است. همه دوراهیها لازم نیست به بحران دیپلماتیک شام جمعه ختم شوند.
نکات ساخت نسخه ارائه شده
نسخه ارائهشده در آلفان، نسخه فارسی سم پارتی از گروه بیگیمز است. این نسخه ساختار اصلی پیک یور پویزن را با متنهای فارسی و محتوای مناسب مخاطب ایرانی ارائه میکند و برای 3 تا 10 بازیکن طراحی شده است.
اجزای اصلی بازی شامل کارتهای سم، کارتهای انتخاب A و B، کارتهای دوبرابر و ابزار لازم برای ثبت امتیاز هستند. ماهیت بازی کاملاً متنی است و فارسیسازی کارتها باعث میشود بازیکنان بدون ترجمه همزمان، موقعیتها را بخوانند و وارد بحث شوند.
طراحی اجزا ساده و کاربردی است. مهمترین بخش محصول نه تصویرسازی پیچیده یا قطعات تزئینی، بلکه تعداد و تنوع موقعیتهایی است که برای ساخت دوراهیها در اختیار بازیکنان قرار میگیرند.
ارزش خرید در مقایسه با قیمت
ارزش خرید سم پارتی بیش از هر چیز به نوع دورهمیهای شما بستگی دارد.
اگر مرتب با جمعهای چهارنفره یا بیشتر بازی میکنید و اعضای گروه از بحث، انتخابهای فرضی و شوخیهای بزرگسالانه لذت میبرند، احتمال زیادی وجود دارد که بازی دفعات زیادی روی میز بیاید.
ترکیب کارتهای مختلف باعث میشود تعداد زیادی دوراهی متفاوت ساخته شود. علاوه بر این، حتی تکرار یک جفت کارت نیز لزوماً تجربه یکسانی ایجاد نمیکند؛ چون پاسخها، توضیحات قاضی و ترکیب بازیکنان میتوانند نتیجه را تغییر دهند. نسخه اصلی نیز با بیش از ۳۰۰ کارت سم عرضه شده و تنوع سناریوها را بخش اصلی تجربه معرفی میکند.
قوانین کوتاه و چیدمان سریع، استفاده از بازی را آسانتر میکنند. لازم نیست برای هر جلسه زمان زیادی صرف آموزش کنید و میتوانید مدت بازی را با تعیین امتیاز پایانی کمتر یا بیشتر تنظیم کنید.
اما اگر جمع شما کوچک است، بیشتر دونفره بازی میکنید یا اعضا علاقهای به گفتوگو درباره موقعیتهای عجیب ندارند، ارزش استفاده از سم پارتی کاهش پیدا میکند.
این محصول برای قطعات لوکس یا مکانیزم پیچیده خریداری نمیشود. ارزش اصلی آن در حجم محتوای متنی و گفتوگویی است که میان بازیکنان ایجاد میکند. مثل بسیاری از پارتیگیمها، بهترین جزء داخل جعبه همان دوستان مناسباند که متأسفانه همراه محصول ارسال نمیشوند.
مقایسه کوتاه با بازیهای همسبک
در مقایسه با میم چی، هر دو بازی داور چرخشی و محتوای بزرگسالانه دارند، اما هدف آنها متفاوت است. در میمچی بازیکنان تلاش میکنند خندهدارترین ترکیب تصویر و جمله را به داور ارائه دهند؛ در سم پارتی همه باید میان دو موقعیت یکی را انتخاب کنند و نظر اکثریت را پیشبینی کنند.
در برابر شیر سماور، سم پارتی وابستگی کمتری به داستانسازی و دفاع شفاهی دارد. شیر سماور از بازیکنان میخواهد خواستگار خود را معرفی و ایرادهایش را توجیه کنند، اما در سم پارتی تمرکز روی بحث درباره دو انتخاب و رأی مخفی است.
تپه ندیده نیز بر شناخت ذهن دیگران بنا شده، اما یک بازی همکاری مشترک است. در تپه ندیده تلاش میکنید پاسخها را براساس شدت مرتب کنید؛ در سم پارتی هر بازیکن برای امتیاز خودش، انتخاب اکثریت را حدس میزند.
در مقایسه با کارتهای علیه بشریت (Cards Against Humanity)، سم پارتی کمتر به انتخاب خندهدارترین جمله وابسته است و ساختار امتیازگیری مشخصتری دارد. داور دو موقعیت را کنار هم قرار میدهد، اما نتیجه نهایی با رأی جمع تعیین میشود، نه صرفاً سلیقه شخصی داور.
سم پارتی برای کسانی مناسبتر است که از بحث و شناخت واکنش دوستان لذت میبرند؛ در حالی که میم چی و بازیهای مشابه بیشتر روی ساخت یک شوخی سریع تمرکز دارند.
جمعبندی نهایی برای تصمیمگیری
سم پارتی یک بازی دورهمی بزرگسالانه و بحثمحور است که بازیکنان را مقابل دو انتخاب ناخوشایند قرار میدهد و از آنها میخواهد نظر اکثریت جمع را پیشبینی کنند.
در هر دور قاضی گزینه اول را انتخاب میکند، سایر بازیکنان برای ساخت گزینه دوم کارت پیشنهاد میدهند و پس از مشخصشدن دوراهی، همه بهصورت مخفی رأی میدهند. بازیکنانی که همراه اکثریت باشند امتیاز میگیرند و نخستین نفر با 15 امتیاز برنده میشود.
قوانین سادهاند، اما شخصیت بازیکنان و نحوه توضیح موقعیتها تأثیر زیادی روی تجربه دارند. یک جمع پرحرف میتواند از دو جمله کوتاه، چند دقیقه بحث و شوخی بسازد؛ در حالی که جمعی کمحرف ممکن است بازی را بسیار سریع و کمهیجان پیش ببرد.
اگر دنبال یک بازی آسان برای جمعهای دوستانه بزرگسال هستید که گفتوگو، خنده و شناخت اعضای گروه را بیشتر کند، سم پارتی انتخاب مناسبی است.
اما اگر استراتژی عمیق، رقابت تاکتیکی یا محتوای مناسب تمام اعضای خانواده میخواهید، بهتر است سراغ بازی دیگری بروید.
نسخه بیگیمز با فارسیسازی موقعیتها، اجرای این فرمول را برای جمعهای ایرانی آسان کرده است. فقط آماده باشید پس از چند دور متوجه شوید دوستانتان میان «یک عمر بوی ماهیدادن» و «هر روز سخنرانیکردن برای کبوترها» انتخابی دارند که هیچ شناخت قبلی از آنها نمیتوانست پیشبینی کند.
